ಶಿವನಿಗೆ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ನೈವೇದ್ಯವೇ ಪ್ರಿಯ ಏಕೆ? ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವೇ ಈ ಪವಿತ್ರ ಮರ; ಮೂರು ಎಲೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀತಿ ಏನು?

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪವಿತ್ರ ಮರ ಮತ್ತು ಎಲೆ, ಇದನ್ನು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಮವಾರ ಶಿವನಿಗೆ ಶುಭ ದಿನ. ಆ ದಿನ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ.

ಇದು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ (ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರ) ರೂಪವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂರು ಎಲೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು- ಮಹೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿವನ ಕೃಪೆ ದೊರೆತು ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ, ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷದ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯ ಉಪಯೋಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ಶಿವನಿಗೆ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಆಚರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಮವಾರ ಶಿವನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ, ಶಿವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ನೈವೇದ್ಯವೆಂದು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಲ್ಪತ್ರೆಯ ಮೂರು ಎಲೆಗಳು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು, ಶಿವನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯು ಪಾರ್ವತಿಯ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವಾಗ ಬಿದ್ದ ಬೆವರ ಹನಿಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಪವಿತ್ರ ಮರವಾಗಿದೆ. ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪಾರ್ವತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಬೆವರು ಮರದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಂತಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ನೈವೇದ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಮರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯು ಎಲೆಯು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನೂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಸಂಬಂಧ ಶಿವ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಒಮ್ಮೆ, ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರನು ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ರಾತ್ರಿಯಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದನು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವನು ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತಿರುವತಿರ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಿನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ತಿರುವತಿರ ದಿನದಂದು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶಿವನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯ ಶುದ್ಧ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಡಾ. ಪಿ.ಬಿ. ರಾಜೇಶ್, ಜ್ಯೋತಿಷಿ- ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ