ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ RSS ನೋಂದಣಿ 'ಕಡ್ಡಾಯವೇನಲ್ಲ'; ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿ: ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ

ನಾನು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನ್ನ ತಂದೆ. ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ನಂತರ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದೆ; ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ 1965ರಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. 1984ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡೆ. ಆದರೆ, ಅದರಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆದಾಯ ಸಾಕಾಗದಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನನ್ನನ್ನು ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು. ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು; ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಂತರ, ನನ್ನ ದಿವಂಗತ ತಂದೆಯ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೆ ಮತ್ತು 2005ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ನನ್ನನ್ನು ಲೋಕಾಯುಕ್ತರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನೆರವಾಗಲು ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ.

ಲೋಕಾಯುಕ್ತವು ತನಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಡಿವೈಎಸ್‌ಪಿ (Deputy Superintendent of Police) ಹುದ್ದೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನನಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಿತ್ತು. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮಾತು ಕೇಳದಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸರ್ಕಾರ ಅವರನ್ನು (ಲೋಕಾಯುಕ್ತಕ್ಕೆ) ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಿದೆವು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಅವರ ಕಚೇರಿಯಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ (ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್) ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀವು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೀರಿ?

ಆ ಮೂವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರು ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ 20 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರನು 100 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪಡೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಅವರು 24 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಡೆಯುವುದೇ ಹೀಗೆ. ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನದೇ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತದೆ. ನಾನು 2011ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಂದಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ.

ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ನನಗೆ ನಗದು ಬಹುಮಾನದೊಂದಿಗೆ 14 ರಿಂದ 15 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ನನಗೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರಿದೆ. ಅದು ನನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು, ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಂದ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯನ್ನೂ ನಾನು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ದುರಾಸೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವರು ಈ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ದುರಾಸೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಇವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಅತೃಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜವು ದುರಾಸೆಯನ್ನು ಸಹಜವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಸೇರಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ತಪ್ಪು.

ಅದು ಯುವಜನರಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕು. ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ನನಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದೆ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ 'ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ' (Moral Science) ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪತ್ತಿನ ಗಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಇದು ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ.

ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮಾನವೀಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಜಡವಸ್ತುವಿನಂತಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋದರೂ, ದಾಖಲಾಗಲು ಕೂಡ ಮೊದಲು ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಕಾಣಲು ಕಲಿತಾಗ, ಸಮಾಜವು ಹೆಚ್ಚು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಗಿನ ಲೋಕಾಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಗುದದ್ವಾರವಿಲ್ಲದೆ ಜನಿಸಿದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಮಗುವೊಂದು ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಆ ಮಗುವಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ನೆರವಾದೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಇಂದು ಆಕೆ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಇದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ನಾನು 2006ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕಾಯುಕ್ತನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡೆ. ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ನಾವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 24 ಗಂಟೆಯ ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು (ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆವು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಆ ಪದ್ಧತಿ ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಜನರು ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಾರ್ಥದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಲಂಚ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. "ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಇಂದು ಇದೆ! ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಹುದ್ದೆಯು ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು, ಆದರೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದು ಬಹಳಷ್ಟು ಶ್ರಮವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ -- ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು. ಇವೆರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಎದುರಾದಂತೆ ಭಾಸವಾದಾಗ, ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಒಂದು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದು ಮೊದಲಿದ್ದಂತಿಲ್ಲ.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ನನ್ನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಾನು ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಅವರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ನನ್ನನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ನಾನು ಅದರಿಂದ ದೂರವಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಬಿಡದಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ನಾನು 3-4 ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಾಹನ ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ವಾಹನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 7,000 ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಏಳು ಲಕ್ಷ ಮರಗಳನ್ನು (ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ) ಕಡಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ? ಸರ್ಕಾರವು ಯಾರೂ ಬಳಸದ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೆಂಗಿನ ಮರ ಬೆಳೆಯಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದೆ: ಅದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 5-7 ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಅವನ ಆದಾಯದ ಗತಿಯೇನು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾಯಬೇಕಾಗಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನ್ಯಾಯ.

ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನು? ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಅವರ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಹಾರವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ವಿಷಯ ಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಳಪೆಯಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಆತಂಕಗಳಿವೆ.

ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಆಲೋಚನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ. ರಾಜಕೀಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು, ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿರಬಾರದಿತ್ತು; ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅದು ಬದಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸಂವಿಧಾನದ 19ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದ ಹೊರತು, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಿಂದೆ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ (RSS) ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದ್ದವು, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯದ ಕಾರಣ ಆ ನಿಷೇಧಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.

ಅವರು ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಶಾಸಕ ಅಥವಾ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ವಂಶಾಡಳಿತ ರಾಜಕೀಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುವಕರು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಶುದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೋರಾಟದ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದುರದೃಷ್ಟಕರ. ಕಾನೂನು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ತುರ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ (ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ) ಅನುಮತಿಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯು ಅನುಮತಿ ನೀಡದ ಕಾರಣ ಅನೇಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿನ ನಡುವೆ ತಾರತಮ್ಯ ಇರಬಾರದು ಎಂದು ವಿಧಿ 14 ಹೇಳುವಾಗ, ನೀವು ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನೊಬ್ಬ ಅಪರಾಧ ಎಸಗುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕನೊಬ್ಬ ಅಪರಾಧ ಎಸಗುವುದಕ್ಕೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ? ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಲು ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವೇಕೆ? ಅಲ್ಲದೆ, ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅನುಮತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತವಾಗಿದೆ.

ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಒಳ್ಳೆಯದು; ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸಿಗರು ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (SIR) ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2002ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟು ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯಾರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ?

ಲೋಕಾಯುಕ್ತದಲ್ಲಿನ ನನ್ನ ಅನುಭವವು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ದುರಾಸೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಕಲಿಸಿದೆ. ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ನನಗೆ ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನನ್ನನ್ನು ತಿದ್ದುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪಾಠಗಳು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದವು.

ಇಂದು ಅನೇಕ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಕಲಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿಯುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವಕನೂ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಆ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷವು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ — ಅಂದರೆ, ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಾಗ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದುದರಲ್ಲಿಯೇ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುವುದು.

ನಾನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮೌಲ್ಯವೆಂದರೆ ಮಾನವೀಯತೆ. ಅಡ್ಡದಾರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಬದಲು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಬದಲು ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಶಕ್ತಿ ಯುವಜನರಿಗಿದೆ. ಅವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರೆ, ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಯುತ, ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಬಲ್ಲದು.