ಬೆಂಗಳೂರು: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯು 2012ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯೇ ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶೇ. 37ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು (ಸುಮಾರು 60,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.) ಪರಿಸರಾಸಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2013ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. 2011ರ ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಇಸ್ರೋದ (ISRO) ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 'ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪು' (HLWG) ಒಳಗೊಂಡ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು 2012ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಒಟ್ಟು 1,29,037 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ವರದಿಗೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯನಿರತ ತಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಗೋವಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಎಂಬ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸುಮಾರು 59,940 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶೇ. 37ರಷ್ಟು) ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ (10 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು) ಬರುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಭವ್ಯವಾದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಮಾಲಯದ ನಂತರ ದೇಶದ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ, ಭೂರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಮಳೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ.
ಸುಮಾರು 4,000 ಜಾತಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವಂತಹವು ಅಥವಾ 'ಎಂಡೆಮಿಕ್' ಆಗಿರುವಂತಹವು) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 11 ರಿಂದ ಶೇ. 78 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ 'ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್' (ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ತಾಣ) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ 1,29,037 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಮಿತಿಯು MoEFCC (ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ) ಗೆ ತನ್ನ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ಈ ವರದಿಯು ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ (ಕ್ವಾರಿ) ಮತ್ತು ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವೂ ಸೇರಿದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ 10 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಬೆಳಗಾವಿ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಮೈಸೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು ಹಾಗೂ ದಶಕಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳು ಕೂಡ ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ರೈತರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಆರು ಬಾರಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಜನರು ವಾಸಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಇದೀಗ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoEFCC) ಏಳನೇ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2026 ರೊಳಗೆ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
