ಸಿಗದ ವಿಮೆ; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನವೋದ್ಯಮಗಳ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದ PSLV ವೈಫಲ್ಯ!: ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ಏನು?

ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ (PSLV)-C62-EOS-N1 ಮಿಷನ್‌ನ ವೈಫಲ್ಯವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನವೋದ್ಯಮಗಳ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಂಪನಿಗಳ ಯಾವುದೇ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬಜೆಟ್ ಸ್ನೇಹಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದ ಹಿರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮೆ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಆದರೆ ಈಗ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯವು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಮೆಯಂತಹ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಿಲ್ಲದೇ ಅದೇ ವಿಶ್ವಾಸರ್ಹ ಅಂಶ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ PSLV ವಿಫಲವಾದದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲಾಗಿದೆ.

NSIL: ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಲ್ಲ

ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ISRO ತನ್ನ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ನೆಲದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದೇಶದೊಳಗಿನಿಂದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಸ್ರೋದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗವಾದ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಗಾಗಿ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಉಪಗ್ರಹ ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಾವು ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದರು.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿಯ ಕರಡನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, “ಇಡೀ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸದು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಮೆಯ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ವಲಯವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಇದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಪಾಲಿಸಿಯು ವಿಮೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಯಾರು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತನ್ನ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ, "ಉಪಗ್ರಹ ದುಬಾರಿ ವ್ಯವಹಾರವಾದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅದನ್ನು ವಿಮೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾವು ಇಸ್ರೋವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನಾವು ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದು ಆ ರೀತಿ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, "ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ವಿಮೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಮೆಯು ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಅನುದಾನಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭರಿಸಲಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ಪನ್ನ ವೆಚ್ಚದ ಸುಮಾರು 50% ರಷ್ಟಿದೆ. PSLV-C62/EOS-N1 ವೈಫಲ್ಯವು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದೆ."

ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. LIC ಯ ವಿಮಾ ಏಜೆಂಟ್ ಚಿರಾಗ್ ದಾವ್ಡಾ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ರಸ್ತೆ, ಸಾಗರ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಓರಿಯಂಟಲ್ ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್‌ನ ವಿಮಾ ತಜ್ಞ ಕಲ್ಯಾಣ್ ದೇವಿಕುಮಾರ್ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುವ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇಸ್ರೋದ PSLV ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ಪೇಲೋಡ್ ಜೀವಂತ

ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಪ್ಯಾರಡೈಮ್ ಮಂಗಳವಾರ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮರು-ಪ್ರವೇಶ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಉಡಾವಣಾ ಅಸಂಗತತೆಯಿಂದ ಬದುಕುಳಿದು ಡೇಟಾವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ರವಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. 'ಕೆಸ್ಟ್ರೆಲ್ ಇನಿಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾನ್ಸ್ಟ್ರೇಟರ್', ಅಥವಾ KID, ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್, 25 ಕೆಜಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗಾತ್ರದ ಮೂಲಮಾದರಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಡೇಟಾವನ್ನು ರವಾನಿಸಿತು.

"ನಮ್ಮ KID ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್, ಎಲ್ಲಾ ವಿಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ, PSLV C62 ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು, ಸ್ವಿಚ್ ಆನ್ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ರವಾನಿಸಿತು. ನಾವು ಪಥವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಪೂರ್ಣ ವರದಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬರಲಿದೆ," ಎಂದು ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಪ್ಯಾರಡೈಮ್‌ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ X ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದೆ. KID ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಾಹನವಾದ ಕರ್ನಲ್‌ಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದು ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ 120 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ ಪೇಲೋಡ್ ನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಪಗ್ರಹ PSLV 4 ನೇ ಹಂತದ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಡೇಟಾವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ.