ನವದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ ಉಭಯರಿಗೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದತ್ತ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ, ಸಮುದ್ರಯಾನ ಭದ್ರತೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಸೂದ್ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಈ ವೇಳೆ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮತ್ತು "ಉಭಯರಿಗೂ ಲಾಭದಾಯಕ" (win-win) ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯು, ಎರಡು ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 31 ರಂದು ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಸ್ಸಿಒ (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.
"ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನಿಂದ ದೆಹಲಿಯವರೆಗೆ, ಫಲಪ್ರದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿವೆ," ಎಂದು ಸಭೆಯ ನಂತರ ಮೋದಿ ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತ-ಇರಾನ್ ಸ್ನೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಮೋದಿ ತಿಳಿಸಿದರು. "ನಾವು ಭಾರತ-ಇರಾನ್ ಸ್ನೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆವು. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಉಭಯರಿಗೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕೂಡ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. "ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಭಾರತ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಮೋದಿ ಹೇಳಿದರು.
ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು "ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ" ಮೂಲಕವೇ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿರ ನಿಲುವನ್ನು ಮೋದಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾವಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಫೋರಮ್ನಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ (ಸ್ಥಳೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. "ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಈ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಕರೆನ್ಸಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪಾವತಿ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ (reciprocal settlements) ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಆಘಾತಗಳಿಗೆ (political shocks) ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಖಾತರಿ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ 'ನ್ಯೂ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' (New Development Bank) ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು (AI) ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಗುಂಪು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿರಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
