ಮುಂಬೈ: ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು 'ಚಾಟ್ಜಿಪಿಟಿ' (ChatGPT) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ 22 ವರ್ಷದ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಾಹಿಲ್ ರವೀಂದ್ರ ವಾಕೋಡೆ ಅವರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನಕಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ.
ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ 18 ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿರಿಶ್ ಕೇದಾರ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಂದು ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರು "ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು" ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೂಳ್ಲಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ವೇದಿಕೆಯು ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದೂಳ್ಲ ವಿರುದ್ಧ ಜಾತಿ ನಿಂದನೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೇಸತ್ತು 18 ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವ ಐಐಟಿ-ಬಾಂಬೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿರೀಶ್ ಕೇದಾರೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲು ತಡೆಯಲು ಸಂಸ್ಥೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದು, ಇದು ತಪ್ಪು ಎಂಬಂತ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವಂತೆ ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೂಳ್ಲ ಅವರು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ 'ಇಂಧನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗ'ದ (DESE) ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಣತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (power systems), ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಗ್ರಿಡ್ಗಳು, ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್ಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಏಕೀಕರಣ, ಪರಿವರ್ತಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (converter control) ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಸೇರಿವೆ. ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ದೂಳ್ಲಾ ಅವರು 2000 ರಲ್ಲಿ ನಾಗಾರ್ಜುನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ (B.Tech) ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ನಂತರ 2002 ರಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಟೆಕ್ (M.Tech) ಮತ್ತು 2007 ರಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ (PhD) ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ಪವರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ಸ್' ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ನ 'ಮೆಷಿನ್ 2 ಮೆಷಿನ್' ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18, 2026 ರಂದು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ 20 ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಾಹಿಲ್ ವಾಕೋಡೆ ಅವರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ನಂತರ ದೂಳ್ಲಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿತು.
ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಮಧ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಕೋಡೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಎಐ (AI) ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗೆ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂಳ್ಲಾ ಅವರು ಆ ಕೋರ್ಸ್ನ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು; ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಅಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ನಂತರ ಬೋಧಕರು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವಾಕೋಡೆ ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ (counselling) ನಡೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಘಟನೆಯು ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಮುನ್ನ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ವಾಕೋಡೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ತಾರತಮ್ಯದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮುಂಬೈ ಪೊಲೀಸರು ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೂಲ್ಲಾ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳು ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಡುವೆ ಅಮಾನತು
ವಾಕೋಡೆ ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೂಳ್ಲ ಅವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20 ರಂದು, ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರೊ. ಶಿರೀಷ್ ಕೇದಾರೆ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು 18 ಅಂಶಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೂಳ್ಲಾ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯವೂ ಸೇರಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಿರಂತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20ರ ಸಂಜೆ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ದೂಳ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತು.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ 'ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಫೋರಮ್' (ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಂಘ) ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ದೂಳ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮದ ಶಂಕಿತ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ (invigilator) ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ದೂಳ್ಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ದೂಳ್ಲ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಕೇವಲ ತರಗತಿಯ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ 6ರ ವಾರ್ಡನ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಡೀನ್ (Dean of Student Affairs) ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಜೆಇಇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ (JEE Advanced), ಯುಸಿಇಇಡಿ (UCEED) ಮತ್ತು ಸಿಇಇಡಿ (CEED) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊರೆತ ಮನ್ನಣೆಗಳಲ್ಲಿ 2021ರ 'ಪ್ರೊ. ಎಸ್.ಪಿ. ಸುಖಾತ್ಮೆ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ಅವಾರ್ಡ್', 2017ರ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ 'ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ಅವಾರ್ಡ್' ಮತ್ತು 2009ರ 'ಯಂಗ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಅವಾರ್ಡ್' ಸೇರಿವೆ; ಜೊತೆಗೆ ಐಇಇಇ (IEEE) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಲೋಶಿಪ್ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಅವರು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್-ಗ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ವಿತರಣಾ ಇಂಧನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು (distributed energy resources), ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ
ಸಾಹಿಲ್ ವಾಕೋಡೆ ಅವರ ಸಾವಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಾದದ ನಡುವೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರ ವೇಳೆಗೆ ಡೂಲ್ಲಾ ಅವರು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಅಮಾನತು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ; ವಾಕೋಡೆ ಅವರ ಸಾವಿನ ಕುರಿತಾದ ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ದೂಳ್ಲ ಅವರು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಫೋರಮ್ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ವಿವಾದವು ವಾಕೋಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಘಟನೆ, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆ, ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ದೂಳ್ಲಾ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
