ರಾಮಾಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವ 'ಮಂಗಲ್ ರಂಗ್' ಎಂಬ ಹೊಸ ಹಾಡು ಈಗ ಆನ್ ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ 'ಕವ್ವಾಲಿ' (ಸೂಫಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ) ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿರುವುದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಇಂತಹ ಶೈಲಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಹಾಡು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನದ 'ರಾಮಾಯಣ' ಚಿತ್ರದ 'ಮಂಗಲ್ ರಂಗ್' ಎಂಬ ಹೊಸ ಹಾಡು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್ ಹಾಗೂ ಅರಿಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಹಾಡಿರುವ ಈ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಕೇಳುಗರಿಗೆ 'ಕವ್ವಾಲಿ' ಶೈಲಿಯ ಲಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಸೂಫಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಭಕ್ತಿಗಾಯನ ಪ್ರಕಾರವಾದ 'ಕವ್ವಾಲಿ'ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆದಾರರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಣಬೀರ್ ಕಪೂರ್ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಯಿ ಪಲ್ಲವಿ ಸೀತಾ ದೇವಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಡಿನ ವಿಡಿಯೋ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, 'ಮಂಗಲ್ ರಂಗ್' ಶ್ರೀರಾಮ-ಸೀತೆಯರ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಾಡಿಗೆ ಕುಮಾರ್ ವಿಶ್ವಾಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
'ಮಂಗಲ್ ರಂಗ್' ಮತ್ತು ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ
ಈ ಹಾಡು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಕೇಳುಗರು ಅದರ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 'ಎಕ್ಸ್' (X) ವೇದಿಕೆಯ ಹಲವು ಬಳಕೆದಾರರು, ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕವ್ವಾಲಿ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಹಾಡಿನ ತುಣುಕೊಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ರೆಹಮಾನ್ ಅವರೇ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ 2000ನೇ ಇಸವಿಯ 'ಕಂಡುಕೊಂಡೇನ್ ಕಂಡುಕೊಂಡೇನ್' (Kandukondain Kandukondain) ಚಿತ್ರದ 'ಎನ್ನ ಸೊಲ್ಲ ಪೋಗಿರೈ' (Enna Solla Pogirai) ಎಂಬ ತಮಿಳು ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್, ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ, ಟಬು ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ ಬಚ್ಚನ್ ನಟಿಸಿದ್ದರು.
"ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿರುವ 'ಮಂಗಲ್ ರಂಗ್' ಹಾಡು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕವ್ವಾಲಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ - ಇದರಲ್ಲಿನ ಕೋರಸ್, 'ರಂಗ್' ಎಂಬ ರೂಪಕ (ಇದು 'ಆಜ್ ರಂಗ್ ಹೈ' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು 'ಬುಲ್ಬುಲ್ ತರಂಗ್' ವಾದ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಗಿಟಾರ್ ಬಳಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು 'ಎನ್ನ ಸೊಲ್ಲ ಪೋಗಿರೈ' ಹಾಡಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರೇರಿತವಾದಂತಿದೆ." ಎಂದು ಕೆಲವು ನೆಟ್ಟಿಗರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕವ್ವಾಲಿ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾ, "ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕವ್ವಾಲಿಯೇ? ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ (ಅಂದರೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ)" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 'ಎನ್ನ ಸೊಲ್ಲ ಪೋಗಿರೈ' (Enna Solla Pogirai) ಹಾಡಿನ ಹೊರತಾಗಿ, ರಣಬೀರ್ ಕಪೂರ್ ನಟಿಸಿದ 2011ರ 'ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೂಫಿ ಗೀತೆ 'ಕುನ್ ಫಯಾ ಕುನ್' (Kun Faya Kun) ನೊಂದಿಗೆ 'ಮಂಗಳ ರಂಗ್' (Mangal Rang) ಹಾಡನ್ನು ಅನೇಕ ಕೇಳುಗರು ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
'ಎಕ್ಸ್' (X) ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ಹಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಥಾಹಂದರವಿರುವ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ರೆಹಮಾನ್ ಸೂಕ್ತವೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ನಿರಾಶಾದಾಯಕ!! ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರ. ಇದು ಕವ್ವಾಲಿಯಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ. 'ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್' ಮತ್ತು 'ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಭಾವ ಇದರಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 'ಕುನ್ ಫಯಾ ಕುನ್' ಹಾಡಿನ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 'ಛಾವಾ' (Chhaava) ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೆಹಮಾನ್ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಜಯ್-ಅತುಲ್ ಅಥವಾ ಶಂಕರ್-ಎಹ್ಸಾನ್-ಲಾಯ್ ಅವರಂತಹ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಎಂದು ಮತ್ತೊ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರರು, ರೆಹಮಾನ್ ಅವರು "ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಮೊದಲು 'ಛಾವಾ' ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಈಗ 'ರಾಮಾಯಣ'ದ ಸ್ವಯಂವರದ ಹಾಡನ್ನು ತಮಿಳು ಹಾಡೊಂದರಿಂದ ನಕಲು ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಸೂಫಿ ಕವ್ವಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಆ ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕೇಳುಗರು, ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
"ಈ ಹಾಡು 'ಕುನ್ ಫಯಾ ಕುನ್' ನಂತೆಯೇ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್, ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ತಬಲಾದಂತಹ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದು ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾದ್ದರಿಂದ, ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳಿರಬೇಕಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇದರಲ್ಲಿ 'ತೂ ತೇರಾ ಮೇರಾ' (Tu tera mera) ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳಿದ್ದು, ದೈವಿಕತೆಯ ಅಂಶವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗೀತ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿ
ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು 'ರಾಮಾಯಣ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆತಂದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಟೀಕೆಯನ್ನು, ರೆಹಮಾನ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. "ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆತರುವ ನಮಿತ್ ಮತ್ತು ನಿತೇಶ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಾನು ದ್ವೇಷಿಸಲು ಇದೇ ಕಾರಣ. ಅವರು 'ಛಾವಾ' (CHHAAVA) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತಂದು ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿದರು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಬಹುದಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ರೋಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸೂಫಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಅವರು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದೇಶಕರು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ." ಎಂದು ನೆಟ್ಟಿಗರೊಬ್ಬರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾ, "ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದ ಆ 'ಸಸ್ತಾ' (ಅಗ್ಗದ) ತಾನ್ಸೇನ್ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಇಡೀ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ: "ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಾಡಬಾರದು ನೀವು ಕವ್ವಾಲಿ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು." ಎಂಬ ಎರಡು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಟೀಕೆಗಳು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಆಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಶಾಲ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ಇವು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, 'ಮಂಗಲ್ ರಂಗ್' (Mangal Rang) ಹಾಡು, ಅದು ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿರುವ ಕಥೆಗೆ ಅದರ ಸಂಗೀತ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. 'ರಾಮಾಯಣ: ದಿ ರೈಸ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್' (Ramayana: The Rise of Legend) ಚಿತ್ರವು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.
