ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಿಗ್ ಬೂಸ್ಟ್: ಇನ್ಮುಂದೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲೂ ತಯಾರಾಗಲಿವೆ ಸೈನಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್..!

ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಇದನ್ನು “ರಕ್ಷಣಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
file photo
ಸಂಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ
Updated on

ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಖಾಸಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಇದೂವರೆಗೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬಿಡಿಎಲ್ (BDL) ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬಿದ್ದಂತಾಗಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ರಕ್ಷಣಾ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್‌ ಸಿಂಗ್ ಮಂಗಳವಾರ DRDO ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಇದನ್ನು “ರಕ್ಷಣಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ್ (Akash), ಕ್ಯೂಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಎಮ್ (QRSAM), ಗಾಳಿಯಿಂದ ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರುವ ಅಸ್ತ್ರ (Astra), ಬಹು-ಬ್ಯಾರೆಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಲಾಂಚರ್ ಆದ ಪಿನಾಕ (Pinaka) ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ ಪ್ರಳಯ್ (Pralay) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ಹಕ್ಕು ಇನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪಾಲಾಗಲಿದೆ.

ಆದರೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕೆ-ಸರಣಿಯ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ವಿದೇಶಿ ಪಾಲುದಾರರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್‌ ಮತ್ತು MRSAM ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೂ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.

file photo
ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ ಆರೋಪ: Iranಗೆ UAE ಶಾಕ್, ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತ..!

ಆದರೆ, ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ DRDO ಬಳಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಇದುವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ DRDO ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸರಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಆಯ್ದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೇಶೀಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಭಾರತ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ (BDL) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಯೋಜನೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಸಹ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಾಲುದಾರ (DcPP) ಮಾದರಿಯಡಿ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.

DRDO ಸುಮಾರು 10ರಿಂದ 12 ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದಾನಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್‌, ಭಾರತ್ ಫೋರ್ಜ್‌, ICOMM ಟೆಲಿ ಮತ್ತು ಸೋಲಾರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್‌ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು DcPPಗಳಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅದಾನಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ರುದ್ರಂ ವಿಕಿರಣ ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸರಣಿಯ, ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ರುದ್ರಂ-II ಸೇರಿದಂತೆ, DcPP ಆಗಿದೆ. ರುದ್ರಂ-II ಅನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಯ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. NASM-SR ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ಅದು DcPP (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಕಮ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್) ಆಗಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, 1,000 ಕೆ.ಜಿ. ವರ್ಗದ ಗೌರವ್‌ ದೀರ್ಘ-ದೂರದ ಗ್ಲೈಡ್‌ ಬಾಂಬ್‌ ಹಾಗೂ TARA ಗ್ಲೈಡ್‌ ಕಿಟ್‌ ಯೋಜನೆಗೆ ಅದಾನಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಭಾರತ್‌ ಫೋರ್ಜ್‌ ಜಂಟಿಯಾಗಿ DcPPಗಳಾಗಿವೆ.

ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಿವಪುರಿಯಲ್ಲಿ ರೂ.2,500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಅದಾನಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್‌ ಹಾಗೂ TNT ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ವರ್ಷ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸೀ ಕಿಂಗ್‌ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನಿಂದ NASM-SR ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಮೊದಲ ಸಲ್ವೋ ಉಡಾವಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಎರಡು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

file photo
ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಅಗ್ನಿ-1 ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ!

ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಜಾಗ್ವಾರ್‌ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದಿಂದ TARA ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಮೊದಲ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 500 ಕೆ.ಜಿ. ಬಾಂಬ್‌ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ ದೂರದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಶಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೌರವ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯೂ ಸುಖೋಯ್‌-30MKI ವಿಮಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು 100 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಅಸ್ತ್ರ Mk-2 ಕೂಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ?

200 ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಸ್ತ್ರ Mk-2 ಕೂಡ ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯ ಪ್ರವೇಶದಡಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಈ ಕುರಿತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಾಗಿ ಮನವಿ (RFP) ಹೊರಡಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ICOMM, ಅದಾನಿ, ಭಾರತ್‌ ಫೋರ್ಜ್‌, ಟಾಟಾ ಮತ್ತು ಮಹೀಂದ್ರಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಬದ್ಧತೆಗಳಿಂದ BDLನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈಗಾಗಲೇ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಕೂಡ ಅಸ್ತ್ರ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಜೇಶ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶದ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದ್ದರು.

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ CII ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಅವರು, ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒಲವಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಡರ್‌ಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸರಣಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಅನಂತ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಖರೀದಿಯ ಅಂದಾಜು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ರೂ.00 ಕೋಟಿ. ಭಾರತ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ (BEL) ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಾಲುದಾರವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ (CCS) ಅನುಮೋದನೆ ಇನ್ನಷ್ಟೇ ದೊರೆಯಬೇಕಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸುಮಾರು 1,000 ಆಕಾಶ್‌-ಎನ್‌ಜಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಖರೀದಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು 370 ಪ್ರಲಯ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

Follow KannadaPrabha channel on WhatsApp

  

Subscribe to KannadaPrabha YouTube Channel and watch Videos

   

Download the KannadaPrabha News app to follow the latest news updates

  

Subscribe and Receive exclusive content and updates on your favorite topics

X
Kannada Prabha
www.kannadaprabha.com