ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಹಸ್ತಾಂತರ: ಭಾರತದ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಮಿತಿ ಇಲ್ಲ- ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿ

ಢಾಕಾ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪದಚ್ಯುತ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮನವಿಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಡುವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಹೈಕಮಿಷನರ್ ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಶನಿವಾರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಹಸೀನಾ ಅವರ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಬರುತ್ತಿರುವ ಮನವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಚಿಂತಕರ ವೇದಿಕೆಯೊಂದು (ಥಿಂಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್) ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ತ್ರಿವೇದಿ, ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಗಾಗಿ "ಯಾರೂ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಂಡ ನಂತರ, 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5 ರಂದು ಢಾಕಾದಿಂದ ಹೊರಬಂದ 79 ವರ್ಷದ ಹಸೀನಾ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಸೀನಾ ಅವರ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮನವಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

"ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದೇ ಪದೇ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ; ಇದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದೆ, ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಸಂಘಟಿತವಾಗಿದೆ," ಎಂದು ತ್ರಿವೇದಿ ಹೇಳಿದರು.

ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಅಥವಾ ಸೇನೆಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗಸ್ಟ್ 5 ರಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸೇನೆಯ ನೇತೃತ್ವದ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಅವರನ್ನು ಅವರ ನಿವಾಸದಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕರೆತಂದಿತ್ತು. "ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಸೀನಾ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ನಾವು ಸಿದ್ಧರಿರುವುದಿಲ್ಲ," ಎಂದು ತ್ರಿವೇದಿ ಹೇಳಿದರು.

"ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದ್ದ ಆಯ್ಕೆ ಏನು? ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾವು 'ಇಲ್ಲ, ನಾವು ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇಳಿಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತೋ ಏನೋ," ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿನ "ದುರಂತಮಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ" ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ತ್ರಿವೇದಿ, ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮರುಕಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಶನಿವಾರ ನಡೆದ 'ಬೇ ಆಫ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಕನ್ವರ್ಸೇಷನ್ 2026'ರ ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ (ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ತ್ರಿವೇದಿ ಅವರ ಪ್ಯಾನಲ್ ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಸ್ತಾಂತರ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ತ್ರಿವೇದಿ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆ ಇದಾಗಿದೆ. "ರಾಜಕೀಯ"ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಹಸೀನಾ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಂಡ ನಂತರ, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಯೂನಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆಡಳಿತವು ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2024 ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ 18 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿತು. ಯೂನಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹದಗೆಟ್ಟವು.

ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯೊಂದು ಹಸೀನಾ ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಅವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿತು. ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿತು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿತ್ತು.

ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಫೆಬ್ರವರಿ 12ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (BNP) ಸರ್ಕಾರವು, ಹಸೀನಾ ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತ್ತು.

ಹಸ್ತಾಂತರದ ಈ ಕೋರಿಕೆಯು ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಗೆ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಭೇಟಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ನಡೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಭಾರತವು ರೆಹಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಆಹ್ವಾನವೊಂದು ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಔಟ್‌ರೀಚ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ರೆಹಮಾನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 5 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಹಸೀನಾ ಅವರು ವರ್ಚುವಲ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಹಸೀನಾ ಅವರ ಈ ವರ್ಚುವಲ್ ಸಂವಾದದಿಂದಾಗಿ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಭೇಟಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವಾತಾವರಣವು "ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ" ಎಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿತ್ತು.

ಆ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಕುರಿತು ಆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಾವು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.