ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್' (Starlink) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಎದುರಾಗಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮುಕೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಅವರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಳೆತಂದಿರುವ ಅವರು, ಅಂಬಾನಿ "ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಒಡೆಯರೇ" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಕಂಪನಿಯು ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕಂಪನಿಯು ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು "ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು" (oligarchs) ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಆರೋಪವನ್ನು ಭಾರತ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೂ 'ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್' (Starlink) ಏಕೆ ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಸ್ಕ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ 165ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಪರವಾನಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ? ಅಂಬಾನಿಯೇ ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಒಡೆಯರೇ?" ಎಂದು ಮಸ್ಕ್ 'ಎಕ್ಸ್' (X) ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗರಿಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಿಂತ ಆಪ್ತ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವರು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್' (Starlink) ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯಲು "ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು" (oligarchs) ತಮ್ಮ "ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಿಡಿತ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೇಳಿಕೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ಕ್ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಹಲವು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
"ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಭಾರತೀಯರ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು (ಒಲಿಗಾರ್ಕ್‌ಗಳು) ನಮಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯಾರೆಂದು ನೀವು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇದು ಭಾರತದ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಎಸಗುವ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ!" ಎಂದು ಮಸ್ಕ್ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿನ ತನ್ನ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ತಾರತಮ್ಯರಹಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
"ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಚೌಕಟ್ಟು) ಅಥವಾ ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಅನ್ಯಾಯಯುತ ಅಥವಾ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಆಧಾರರಹಿತ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ," ಎಂದು ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ಅಥವಾ ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸದೆ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಮೂರು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ - ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋದ ಉಪಗ್ರಹ ಉದ್ಯಮ 'ಜಿಯೋ ಸ್ಯಾಟ್‌ಕಾಮ್' ಮತ್ತು ಭಾರ್ತಿ ಬೆಂಬಲಿತ 'ಯೂಟೆಲ್‌ಸಾಟ್ ಒನ್‌ವೆಬ್' - ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಭದ್ರತಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
"ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮೂರೂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭದ್ರತಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ," ಎಂದು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸಂವಹನ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಪೆಮ್ಮಸಾನಿ ಕೂಡ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
"ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಯಾಟ್‌ಕಾಮ್ (ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈಗ ಈ ವಿಷಯ ಭದ್ರತಾ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರಿಗೆ ಅದು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ," ಎಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಳೆ ಪೆಮ್ಮಸಾನಿ ಸುದ್ದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಮಸ್ಕ್‌ನ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಯೋ ಸ್ಯಾಟ್‌ಕಾಮ್ ಮತ್ತು ಭಾರ್ತಿ ಏರ್‌ಟೆಲ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಯುಟೆಲ್‌ಸ್ಯಾಟ್ ಒನ್‌ವೆಬ್ ಸಹ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ, ಪೂರ್ವ-ಉಡಾವಣಾ ತೊಡಗುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ.
ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಟಿವಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋ ಇನ್ಫೋಕಾಮ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಕಾಶ್ ಅಂಬಾನಿ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
"ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಆಕಾಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಹೇಳಿದರು.
ಜಿಯೋ ತನ್ನ ಉಪಗ್ರಹ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ "ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ" ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕಾಶ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಅದರ ಮೊದಲ ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯ (LEO) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಫ್ಲೀಟ್ ಅನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಒನ್‌ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಭಾರ್ತಿ ಏರ್‌ಟೆಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುನಿಲ್ ಭಾರ್ತಿ ಮಿತ್ತಲ್, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉಪಗ್ರಹ ಉದ್ಯಮವು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
"ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಮಿತ್ತಲ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಿಟಿಐಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಸರಣಿಗಳು
"ಒಲಿಗಾರ್ಚ್" ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವರ "ನಿಜವಾದ ಬಾಸ್" ಕಾಮೆಂಟ್ ನಡುವೆ, ಮಸ್ಕ್ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
