ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನವು ಹಲವಾರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹವಾಮಾನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಂದ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ, 'ಎಲ್ ನಿನೋ' (El Nino) ಈ ವರ್ಷ ದಾಖಲೆ ಮುರಿಯುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದು ಸಾಗರದಿಂದ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದು, ಬರಗಾಲ, ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಹವಾಮಾನ ವಿದ್ಯಮಾನ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು 3.08 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಇದು ದಾಖಲಾದ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ ನಿನೋ ಘಟನೆಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ "ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 'ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲ್ಯಾಬ್' (Climate Impact Lab) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ನಕ್ಷೆಯೊಂದು, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
'ಎಲ್ ನಿನೋ ಹೀಟ್ ಮಾರ್ಟಾಲಿಟಿ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್' (El Nino Heat Mortality Tracker) ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂದಿನ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ 3,73,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
"ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಜನರು ಎಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವಹಾನಿಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈಗ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ 'ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ'ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು 'ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲ್ಯಾಬ್'ನ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಗ್ರೀನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ ನಿನೋದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್' (ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ದೇಶಗಳು) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 55,000 ಜನರು ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮೃತಪಡಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಸಾವುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ 56,000 ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯದ ತಾಣವಾಗಿ (hotspot) ಉಳಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಶಾಖದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 29,000 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ 19,000 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಈ ವಾರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರೊಬ್ಬರು ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ (NDTV) ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. SAFAR (ಸಫಾರ್) ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ-ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು NIAS, IISc (ಐಐಎಸ್‌ಸಿ) ಯಲ್ಲಿ ಚೇರ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿರುವ ಡಾ. ಗುಫ್ರಾನ್ ಬೇಗ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ಮುಂಬೈನಂತಹ ನಗರದಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಲನ ಅಥವಾ ಮಾರುತಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವಾಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವು ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ."
'ಎಲ್ ನಿನೋ ಹೀಟ್ ಮಾರ್ಟಾಲಿಟಿ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್' (El Nino Heat Mortality Tracker) ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂದಿನ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ 3,73,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
"ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಜನರು ಎಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವಹಾನಿಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈಗ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ 'ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ'ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು 'ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲ್ಯಾಬ್'ನ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಗ್ರೀನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ ನಿನೋದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್' (ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ದೇಶಗಳು) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 55,000 ಜನರು ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮೃತಪಡಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಸಾವುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ 56,000 ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮನಾಗಿದೆ.
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯದ ತಾಣವಾಗಿ (hotspot) ಉಳಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಶಾಖದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 29,000 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ 19,000 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಈ ವಾರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರೊಬ್ಬರು ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ (NDTV) ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. SAFAR (ಸಫಾರ್) ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ-ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು NIAS, IISc (ಐಐಎಸ್‌ಸಿ) ಯಲ್ಲಿ ಚೇರ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿರುವ ಡಾ. ಗುಫ್ರಾನ್ ಬೇಗ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ಮುಂಬೈನಂತಹ ನಗರದಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಲನ ಅಥವಾ ಮಾರುತಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವಾಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವು ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ."
1950ರ ನಂತರ ಈ ವರ್ಷದ 'ಎಲ್ ನಿನೋ' (El Nino) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ತೀವ್ರತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಈಗಾಗಲೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
"ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ, 'ಎಲ್ ನಿನೋ' ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು; ಇದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ" ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣ ಏಜೆನ್ಸಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. 'ಎಲ್ ನಿನೋ'ದ ಪರಿಣಾಮಗಳು 2027ರ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ ಎಂದೂ ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
'ಎಲ್ ನಿನೋ'ವು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಬಳಿ) ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಗಾಳಿ, ವಾಯುಭಾರ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ರಿಂದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ರಿಂದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು 'ಎಲ್ ನಿನೋ' ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾದ 'ಲಾ ನಿನಾ' (La Nina) ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ತಟಸ್ಥ (neutral) ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
