ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್: ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವ 40 ಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ (ಹಿಮನದಿ) ಸರೋವರಗಳು ಭಾರಿ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 16 ಸರೋವರಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಒಡೆದು ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ (GLOF) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಿಕ್ಕಿಂ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. ಸಂದೀಪ್ ತಾಂಬೆ ಅವರು ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಲೊನಾಕ್ ಸರೋವರದ ದುರಂತದಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿವೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ನೇಪಾಳ-ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪ ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಲವರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೇಪಾಳದ ದುರಂತವು ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹ (GLOF)ಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರದಿದ್ದರೂ, ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಹಿಮನದಿಗಳು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಸರೋವರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಸರೋವರಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗುವುದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ನೀರು ಹಿಮನದಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಾಗ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದು, ಭೂಕಂಪದಂತಹ ಪ್ರಚೋದಕ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸರೋವರದ ತಡೆಗೋಡೆ ಏಕಾಏಕಿ ಒಡೆದರೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹ (GLOF) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.
2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ GLOF ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 60 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಮಂಗನ್, ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್, ಪಾಕ್ಯೋಂಗ್ ಮತ್ತು ನಾಮ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಚುಂಗ್ತಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು.
ಗುರುವಾರ ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ GLOF ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂದೀಪ್ ತಾಂಬೆ, ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ದೂರ ಸಂವೇದಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಗುರುತಿಸಲಾದ 40 ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರೋವರಗಳ ಪೈಕಿ 16 ಸರೋವರಗಳು ‘ಎ’ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಪಾಯ, 2 ಸರೋವರಗಳು ‘ಬಿ’ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ 9 ಸರೋವರಗಳು ‘ಸಿ’ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ. ಉಳಿದ 13 ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
GLOF ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾದ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪ್ರೇಮ್ ಸಿಂಗ್ ತಮಾಂಗ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಯೋಗನ್ ತಮಾಂಗ್ ಮಾತನಾಡಿ, GLOF ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಜಾಗೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಸಿಕ್ಕಿಂನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ GLOF ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಮಾಂಗ್ ತಿಳಿಸಿದರು.
ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ GLOF ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವ ನಿಯಮಾವಳಿ ರೂಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೂ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸುವುದು, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಏಕರೂಪದ ಚೌಕಟ್ಟು ರೂಪಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇತರ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಹರಿವು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಟೊಮೋಗ್ರಫಿ, ಭೂಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಣಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (DGPS) ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ಸರೋವರದ ಆಳದ ಅಳತೆ, ಪ್ರವಾಹ ಮಾದರಿ ಸಿದ್ಧತೆ, ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಾಗೂ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಇಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ತಡೆ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಸರೋವರಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಾಂಬೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಲೋನಕ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ಶಾಕೋ ಛೋ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಗುರುಡೋಂಗ್ಮಾರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಕೋ ಛೋ ಸರೋವರವನ್ನು GLOF ಅಪಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಸರೋವರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಶಾಕೋ ಛೋಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯನ್ನು (DPR) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯನ್ನು ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಲೋನಕ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನ ಮುಗುಥಾಂಗ್ ಸಮೀಪದ ಡೋಲ್ಮಾ ಸಂಪಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆ ರಚನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ DPR ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಗುರುಡೋಂಗ್ಮಾರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸರೋವರದಿಂದ ನೀರು ಹೊರಹೋಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೊರೈನ್ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇದೆ. ಸಿಕ್ಕಿಂ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮಂಡಳಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. GLOF ಅಪಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸರೋವರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಿ.ಜಿ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತನಾಡಿ, 2023ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ GLOF ದುರಂತವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನೀತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯನಿಯಮಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಯ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಮನದಿ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಆಯೋಗ ರಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಸರೋವರಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸೈಫನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪಂಪಿಂಗ್, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲುವೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆ, ಕೃತಕ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸುರಕ್ಷತಾ ಗೋಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊರೈನ್ ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅವರು GLOF ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಅನುಷ್ಠಾನ ಈ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಗೋವಿಂದ್ ಮೋಹನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಭೆಯ ಬಳಿಕ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಗುರುವಾರ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಗೋವಿಂದ್ ಮೋಹನ್ ಅವರು ಹಿಮಾಲಯದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು GLOF ಹಾಗೂ ಹಿಮಕುಸಿತದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.
ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ, ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಭೂ-ಮಾಹಿತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
