ಇಂದಿನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು ಮಹಿಳೆಯರೇ. ಸ್ಟಿಲೆಟೊ, ಪಂಪ್ಸ್, ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಹೀಲ್ಸ್ಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಸೌಂದರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ಗೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಈ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಪುರುಷರಿಗಾಗಿಯೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು...
ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಸುಲಭವಾಗಲೆಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್, ನಂತರ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡವು. ಬಳಿಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಫ್ಯಾಷನ್ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬದಲಾದವು. ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಹಿಂದಿರುವ ಕಥೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುವಂತಿದೆ.
ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸುಮಾರು 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಪರ್ಷಿಯಾ (ಇಂದಿನ ಇರಾನ್) ವರೆಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಬಹುದು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸೈನಿಕರು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲುಗಳು ರಿಕಾಬಿಗೆ (Stirrup) ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಹೀಲ್ಸ್ ಇರುವ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ನಿಂತುಕೊಂಡೇ ಬಾಣ ಹಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಫ್ಯಾಷನ್ಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸೇನಾ ಬಳಕೆಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದವು.
ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾದ ಹೀಲ್ಸ್
ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಯುರೋಪ್ಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜರು, ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ಪುರುಷರು ಹೀಲ್ಸ್ ಧರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಆಗ ಹೀಲ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಲು ರಾಜವಂಶಸ್ಥರು ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
54 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಚೋಪಿನ್ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು!
15ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಿಳೆಯರು 'ಚೋಪಿನ್' (Chopines) ಎಂಬ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಎತ್ತರ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 54 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಧರಿಸಿ ನಡೆಯುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಸೇವಕರ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಶೂಗಳು ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ಕರ್ಟ್ಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮರೆಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಶೂ ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿತ್ತೋ, ಸ್ಕರ್ಟ್ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕೆಂಪು ಹೀಲ್ಸ್ – ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕಷ್ಟೇ ಮೀಸಲು
1673ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ರಾಜ ಲೂಯಿ XIV ಕೆಂಪು ಹೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಸೋಲ್ ಹೊಂದಿದ ವಿಶೇಷ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಈ ಕೆಂಪು ಹೀಲ್ಸ್ ಧರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ರಾಜನ ಆಪ್ತರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೀಲ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದವು.
ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪಾದ ಕಟ್ಟುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮಹಿಳೆಯರ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮಾನದಂಡವೇ ಪಾದ ಕಟ್ಟುವ (Foot Binding) ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಾದದ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಇಂಚುಗಳಷ್ಟೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಪಾದಗಳು ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪದ್ಧತಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು.
ಪುರುಷರು ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದನ್ನೇಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು?
18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಪು-ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಶೂಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕಾರಿಕ, ತೆಳುವಾದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಹೀಲ್ಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಪುರುಷರ ಶೂಗಳು ಅಗಲ, ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ವಿನ್ಯಾಸದತ್ತ ಸಾಗಿದವು.
1730ರ ನಂತರ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಬಳಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಬಳಿಕ 1789ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ ರಾಜಮನೆತನದ ವೈಭವದ ವಿರುದ್ಧ ಜನರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಕೂಡ ರಾಜವರ್ಗದ ಆಡಂಬರದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಪುರುಷರು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಕೈ ಸೇರಿದ ಹೀಲ್ಸ್
17ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಾವೂ ಕೂಡ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನರು ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಧರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೀಲ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ತೆಳ್ಳಗೆ, ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿತು.
ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್, ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಹುಟ್ಟಿದ ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್, ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಕೊನೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಲೋಕವನ್ನು ಆಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.