ಗಯಾ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪಿಂಡದಾನ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಹಾರದ ಗಯಾದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಫಲ್ಗು ನದಿ, ವಿಷ್ಣುಪಾದ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಪಿಂಡ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪೂರ್ವಜರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಗಯಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಬಲಿದಾನ ಮಾಡುವುದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:
ಫಲ್ಗು ನದಿ: ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಷ್ಣುಪಾದ ದೇವಾಲಯ: ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಲದ ಮರ: ಪೂರ್ವಜರ ಆತ್ಮಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಲು ಈ ಪವಿತ್ರ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಂತಕಥೆಯಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜನರು ಪಿತೃಪಕ್ಷ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವರ್ಷದ ತಿಥಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಯಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಈ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.