ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿಸಲು ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಈಶ್ವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಮಂತ್ರಜಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ನಂಬಿಕೆ. ಶಿವಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಪಿಸುವ ಮಂತ್ರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ. ಸರಳವಾದ ಈ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ತ್ವಗಳು ಅಡಗಿವೆ.

“ನಮಃ ಶಿವಾಯ” ಎಂದರೆ ಶಿವನ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ. ‘ಪಂಚ’ ಎಂದರೆ ಐದು, ಅಕ್ಷರಿ ಎಂದರೆ ‘ಅಕ್ಷರ’ ನ, ಮ, ಶಿ, ವಾ, ಯ ಈ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ .ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ “ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ” ಎಂದು ಜಪಿಸುವ ವಿಧಾನ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಂತ್ರ ಶಿವತತ್ತ್ವದ ಸಾರವಾಗಿದೆ.

ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದ ಅರ್ಥ

ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ

ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಶರಣು. ‘ನಮಃ’ ಎನ್ನುವುದು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಶಿವಾಯ’ ಎಂದರೆ ಶಿವ ಅಥವಾ ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪನಾದ ಈಶ್ವರ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವಾಗ ಭಕ್ತನು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರ ತೊರೆದು ಒಳಿತಾಗುವ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ ಕೇವಲ ಶಬ್ದಾವರ್ತನವಲ್ಲ; ಈಶ್ವರ ಸಮರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

ಶೈವಪಾರಂಪರ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಪಂಚಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

* ನ - ಭೂಮಿ

* ಮ — ಜಲಂ

* ಶಿ - ಅಗ್ನಿ

* ವಾ - ವಾಯು

* ಯ - ಆಕಾಶ

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನೂ ಅವು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಈಶ್ವರಚೈತನ್ಯವನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಮಾನವ ದೇಹವೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ ಜಪಂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾದ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭಕ್ತಿಪಾರಂಪರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುವ ಫಲಗಳಾಗಿವೆ; ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶವು ಖಚಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

1) ಮನಶಾಂತಿ

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಾಗ ಒಂದೇ ಮಂತ್ರವು ಗಮನದಿಂದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಉದ್ಯೋಗ , ಕುಟುಂಬ, ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಆತಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಮಯ ಮಂತ್ರಜಪಕ್ಕಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

2) ಭಯ ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಉಂಟಾಗುವಾಗ ಅನೇಕರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾದ ಆಸರೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಶಿವನಾಮಜಪದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು.

3) ಕೋಪ- ಅಹಂಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದ ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವವು ಸ್ವಂತ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೇಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪವನ್ನು ತೋರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿವೇಕಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

4) ಈಶ್ವರ ಸ್ಮರಣೆ ವೃದ್ಧಿಸಲು ಸಹಾಯ

ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಜನಸಂದಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಈಶ್ವರಸ್ಮರಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಂತ್ರಜಪವನ್ನು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಿವದರ್ಶನ, ಶಿವಪೂಜೆ, ಪ್ರದೋಷವ್ರತ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಆಚರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಜಪಿಸುವಾಗ ಶೈವಭಕ್ತಿಪಾರಂಪರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದು.

5) ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ

ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರಜಪತ್ತಿನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಭೌತಿಕತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುವುದು. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿ ಪಾಲನೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಬದುಕಿ, ಇತರರಿಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ

6) ಕುಟುಂಬಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ

ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ನಡುವಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳು ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

7) ಶಿವಾನುಗ್ರಹ

ಶಿವಭಕ್ತರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದ ಜಪದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಜೀವನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಶಿವನಾಮದ ಶಕ್ತಿಯು ಭಕ್ತಿಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಇಬ್ಬರು ಶಿವನಾಮವನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜಪಿಸಬಹುದು. ವಿವಾಹಿತರು ಹಾಗೂ ಅವಿವಾಹಿತರು ಕೂಡ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಶಿವನಾಮ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಜಪವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷಾವಿಜಯಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಜಪ ಮಾತ್ರವೇ ಸಾಲದು; ಅಧ್ಯಯನವೂ ತರಬೇತಿಯೂ ಅಗತ್ಯ.

ಡಾ. ಪಿ.ಬಿ ರಾಜೇಶ್

ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು