ಬೆಂಗಳೂರು: ನಿಧಾನವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು, ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಗಡ್ಡ. 72 ವರ್ಷದ ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಲಿಂಗಪ್ಪ ನಟೇಕರ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಪ್ಪನ ಅಗ್ರಹಾರ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದಿಂದ ಹೊರನಡೆದಾಗ, ಅವರು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸನ್ನಡತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶನಿವಾರ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 24 ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಈ ಬಿಡುಗಡೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಚಿತ್ರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಅವರು ಬೆಳಗಾವಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಮೊದಲು ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಜೈಲು ಡಿಜಿಪಿ (ಕಾರಾಗೃಹಗಳು) ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿದರು.
ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೆರೆಮನೆ ವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕೈದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಡಿಜಿಪಿ (ಕಾರಾಗೃಹ) ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್, ನಾನು ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದ್ದೆ. ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು," ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಅವರ ಕಥೆಯು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ದುರಂತವಾಗಿದೆ. 1988 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಮಲ್ಕವ್ವಳನ್ನು ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹದ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದ ನಂತರ 1994 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರುಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೊಸ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಆರಂಭಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ತಂದೆಯಾದರು. ನಂತರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪೆರೋಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಸಾಯಿಬಣ್ಣ, ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ನಾಗಮ್ಮಳ ಮೇಲೂ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹದ ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಕೋಪದ ಭರದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ನಾಗಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಂದ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗಳು ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹರಿತವಾದ ಆಯುಧದಿಂದ ಅಮಾನುಷವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೊಂದರು. ಬಳಿಕ ತಾನೂ ಇರಿದುಕೊಂಡು ಸಾವಿಗೆ ಶರಣಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ ಬದುಕುಳಿದರು.
ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಯಿಬಣ್ಣ, ಈ ಕೊಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಇಂದು 1 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ 10 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡರು. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹದ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಮಾಡಿದ ಕೊಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
2003 ರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಅಪರಾಧದ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಾಯಿಬಣ್ಣನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅದನ್ನು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಏಕಾಂತ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಏಕಾಂತ ಬಂಧನವನ್ನು "ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಮಾನವೀಯ" ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಆದ ದೀರ್ಘ ವಿಳಂಬವೂ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ 37 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಜೈಲಿನ ಹೊರಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಾಯಿಬಣ್ಣ, ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹದಿಂದಾಗಿಯೇ ತಾವು ಈ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಎರಡೂ ಅಪರಾಧಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ, ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಅತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ದ್ರೋಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
"ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯರು ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹ ಎಸಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದೆ. ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯ ತಾಯಿ ಆಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪು ಹಾದಿಗೆಳೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಕುರುಡಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಂಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಬೇಸರವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅವಳ ನಿಷ್ಠೆ ಮಾತ್ರ," ಎಂದು ಸಾಯಿಬಣ್ಣ ಹೇಳಿದರು. .
ಈ 24 ಅಪರಾಧಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈದಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಜೈಲು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗದೆ, ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಶಾಲೆಯಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಕೈದಿಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಈ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹಿಂದಿನ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.