ಗದಗ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇವುಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಪರೂಪದ ಶಾಸನವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಶಾಸನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀರಗಲ್ಲಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅರಸನ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸೇವಕನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸಾಸಕ್ತರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಈ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಶೋಧಕಿ ಶ್ವೇತಾ ಭಸ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂಡ ಈ ಅಪರೂಪದ ಶಿಲಾಶಾಸನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಾಸನದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ ಭಾಗದ ಪುಲಿಗೆರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕುಪ್ಪೆ ಅರಸ ಎಂಬ ರಾಜನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ರಾಜ ನಿಧನವಾದ ಬಳಿಕ, ಅವನ ಆಪ್ತ ಸೇವಕನಾಗಿದ್ದ ರಟ್ಟೆಯಣ್ಣ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ಅರಸನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆತ್ಮತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನು.
ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವಂತೆ, ರಟ್ಟೆಯಣ್ಣನು ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಇಂದಿನ ಮೇವುಂಡಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ಅರಸನ ಸಮಾಧಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ವೀರಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಶಾಸನ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ "ಕೀಲುಗುಂಟೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. "ಕೀಲು" ಎಂದರೆ ಎಳೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಸೆಳೆಯುವುದು ಹಾಗೂ "ಗುಂಟೆ" ಎಂದರೆ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಹೂಳುವ ಸ್ಥಳ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಪದವು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಯೋಧರು, ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ವೀರರು ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಮೇವುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಅರಸನ ನಿಧನದ ಬಳಿಕ ಅವನ ಸಮಾಧಿ ಮುಂದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಜೀವತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸೇವಕನ ಕಥೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಶಾಸನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಾಸನವು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ, ರಾಜ-ಸೇವಕರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ, ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ವೀರಗಲ್ಲು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಇದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇವುಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಅಪರೂಪದ ಶಾಸನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.