ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಶಕ್ತಿಗಳ (EMPs) ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಡಾ. ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆದ 62ನೇ ಮ್ಯೂನಿಚ್ ಭದ್ರತಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್' (ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣ) ಮತ್ತು 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ನಾರ್ತ್' (ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ತರ) ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಜಗತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅದರ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸಲು ಗಣನೀಯ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಚೀನಾದ ಉದಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆಯು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಡಾ. ಜೈಶಂಕರ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ-ಆಧಾರಿತ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಹು-ಧ್ರುವೀಯತೆ, ಬಹು-ಮೈತ್ರಿ (multi-alignment) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳ ರಚನೆಯಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಶಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ 'ಕ್ವಾಡ್' (Quad) ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, 'ಭಾರತ-ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ-ಯುರೋಪ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರಿಡಾರ್', 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್' ಮತ್ತು 'ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ'ದಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧ್ವನಿಗಿಂತ ತಮ್ಮ ಸಾಮೂಹಿಕ ಧ್ವನಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ 'ಬ್ರಿಕ್ಸ್' (BRICS) ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡಾ. ಜೈಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದರು.
ನಂತರ, ಮ್ಯೂನಿಚ್ ಭದ್ರತಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೋಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಇಶಿಂಗರ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಫೆಡರಲ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಚೇರಿಯ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕೋಟ್ಷ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಮಟ್ಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಡಾ. ಜೈಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದರು.
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಭಾರತ ಯುರೋಪ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU)ದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಭಾರತ-EU ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸೇರಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ರಫ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.