ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ‘ರೇವೈಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರ’ (ಹುಲಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಿಡುವ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಭದ್ರಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (BTR) ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕರಿಂದ ಭಾರಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಇದೀಗ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಬಂಡೀಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಎರಡೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಮೊದಲ ರೇವೈಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅರಣ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹುಲಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಸಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳ ತಂಡ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು ನೆಲೆಸಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಆತಂಕವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಈ ಯೋಜನೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
50 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಬೇಟೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಅವುಗಳತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ದು ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಅನುಭವ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರ ಬಲಿಷ್ಠ ಪರಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವ ಒತ್ತಡವೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ಕೌಶಲ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಹುಲಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದೊಳಗೆ ಇಂತಹ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮೃಗಾಲಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೃಗಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಅಥವಾ ತಳೀಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಹುಲಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ‘ಬದುಕುಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವುದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮೂಲತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ದೂರದವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಳಿಕ ವಿಶಾಲವಾದ ಮುಕ್ತ ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಾಗ, ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮದೇ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಹುಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂತಹ ಹುಲಿಗಳು ಕಷ್ಟಪಡಬಹುದು ಎಂದು ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
