ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರದ ರುದ್ರ ನರ್ತನ: ಒಣಗಿ ನಿಂತ ಜೋಳ; ಬತ್ತಿದ ಕೆರೆ, ಜನ- ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಂಕಷ್ಟ!

ಹಾಸನ: ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟಾರೆ 724.4 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.

ಅನೇಕ ರೈತರು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜೋಳ ಬೆಳೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ 'ಅಂಗಮಾರಿ' ಎಂಬ ಸಸ್ಯ ರೋಗ ತಗುಲುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ರೈತರು ಬೇರೆ ಬೆಳೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ, ಬರಗಾಲವು ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಾಳುಮಾಡಿದೆ.

ದುಡ್ಡ ಗ್ರಾಮದ ಜಯರಾಮೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಮೂರು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಜೋಳದ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ತೀವ್ರ ಹತಾಶೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಐದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ 1.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಾಲದಾತರಿಂದ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಈ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಿಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಬಂದರೆ ಸುಮಾರು 2.50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಬರಗಾಲವು ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ನೀಡಿದೆ.

ಇದೀಗ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರೈತರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸತತವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈಗ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರು ಜಯರಾಮೇಗೌಡರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ದುಡ್ಡ ಗ್ರಾಮದ ಹನುಮಯ್ಯ, ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ, ರಂಗಣ್ಣ, ದ್ಯಾವಣ್ಣ, ಸುಬ್ಬಸ್ವಾಮಿ, ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕರಿಯಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ರೈತರು ಐದು ಎಕರೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಬರಗಾಲದಿಂದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಜೋಳವನ್ನೇ ಬಿತ್ತಿದ್ದರು. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ತಾವು ಒಮ್ಮೆಯೂ ಗದ್ದೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ತಲಾ ಒಂದೂವರೆ ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಬ್ಬಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಅವರು, ಸತತವಾಗಿ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಜೋಳದ ಬೆಳೆಯ ಕಡೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಲಾ 70,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಹೊಲದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯ ಆದಾಯವೂ ಬಂದಿಲ್ಲ.

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ 2.50 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದು 5,499 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಕೃಷಿ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2,86,186 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಬದಲು 1,83,556 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೋಳವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 64.14 ರಷ್ಟು ಜೋಳದ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗಿದೆ.

ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಒಣಹವೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೈತರು 1,02,630 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತಂಡವೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಳದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಬರಗಾಲದ ಪರಿಣಾಮವು ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕಡೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಹಲವು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಎರಡು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಬತ್ತಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಅರಸೀಕೆರೆ, ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಬೇಲೂರು ತಾಲೂಕುಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರು ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳನ್ನು (ಗೋಶಾಲೆಗಳನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೇವು ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಜಾವಗಲ್, ಗಂಡಸಿ ಮತ್ತು ಬಾಣಾವರ ಹೋಬಳಿಗಳು, ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನ ನುಗ್ಗೆಹಳ್ಳಿ ಹೋಬಳಿ; ಹಾಗೂ ಅರಕಲಗೂಡು ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಮೈಸೂರು ಹೋಬಳಿಯ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟರೆ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಮೇವು ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದೂ ಮೂಲಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿವೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಲು ಕೇಂದ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡವೊಂದು ಹಾಸನ, ಸಕಲೇಶಪುರ, ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಾಧಿತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದೆ.