ನವದೆಹಲಿ: ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಪದರ (ಸ್ಮಾಗ್) ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಪಟಾಕಿಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಹೊಗೆಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿಯ ದೀಪಾವಳಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ 'ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ' (AQI) 371 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' (very poor) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (CPCB) ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಭಾನುವಾರದ ಸರಾಸರಿ AQI (376) ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ಇದಾಗಿದೆ.
ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿಯ 51 ಮಾಲಿನ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (monitoring stations) ವರದಿ ಮಾಡಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, 14 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ 'ತೀವ್ರ' (severe) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, 33 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' ಮತ್ತು 4 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಳಪೆ' (poor) ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (DTU) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು AQI ಅಂದರೆ 439 ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 370 ರಷ್ಟಿತ್ತು.
CPCB ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ದೆಹಲಿಯ ಸರಾಸರಿ AQI 376 ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2021 ರಲ್ಲಿ ಇದು 382 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಇದಾಗಿತ್ತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, 'AQI.in' ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ನೈಜ-ಸಮಯದ (real-time) ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆತಂಕಕಾರಿ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಭಾನುವಾರ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ನಂತರ ದೆಹಲಿಯ AQI 2,283 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಭಾರತದ ಇತರ ಆರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ AQI ಮಟ್ಟ 1,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಈ ವೇದಿಕೆಯು ದೆಹಲಿಯ AQI ಅನ್ನು 637 ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು 'ಅಪಾಯಕಾರಿ' (hazardous) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.
'IQAir' ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳ (PM2.5) ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ 170 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 34 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಮಟ್ಟವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. PM10 ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ 126 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟಿತ್ತು; ಓಝೋನ್ ಮಟ್ಟವು 31, ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ 44.6 ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ 32 ರಷ್ಟಿದ್ದವು. ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ಮಟ್ಟವು ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ (Cubic Meter) 1,461.5 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟಿತ್ತು.
PM2.5 ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆಳದವರೆಗೆ ತಲುಪಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲವು. ಇವು ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. 12 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸಿದ 32 ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, 'IQAir' ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ದೆಹಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು (air quality alert) ನೀಡಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟವು 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' (very poor) ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ; ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್, ಮೀರತ್ ಮತ್ತು ಸಹರಾನ್‌ಪುರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು 'ತೀವ್ರ' (severe) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಸೋಮವಾರ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ AQI (ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ) 332, ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ 324, ಬಾಗ್‌ಪಟ್‌ನಲ್ಲಿ 305 ಮತ್ತು ಬುಲಂದ್‌ಶಹರ್‌ನಲ್ಲಿ 303 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ 252, ಮುಜಾಫರ್‌ನಗರದಲ್ಲಿ 225, ಮೀರತ್‌ನಲ್ಲಿ 269, ಶಾಮ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 275 ಮತ್ತು ಹಾಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ 202 ರಷ್ಟು AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಮೀರತ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ನಂತರ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಅಸ್ತಮಾ, ಗಂಟಲಿನ ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಉರಿತದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಬರುವ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (pollution hotspots) ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಸ್ತೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಗರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಿತ್ಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಬರೇಲಿಯಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 102 ರಷ್ಟು AQI (ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ) ದಾಖಲಾಗಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನ (110) ಇದೆ. ಫತೇಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ 138, ಪ್ರತಾಪ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ 141, ಝಾನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ 144, ಮಥುರಾದಲ್ಲಿ 169, ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ 176 ಮತ್ತು ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ 187 ರಷ್ಟು AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ 245, ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ 221, ಪ್ರಯಾಗರಾಜದಲ್ಲಿ 241, ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ 274 ಮತ್ತು ಗೋರಖ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ 261 ರಷ್ಟು AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ನೆರೆಯ ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' (very poor) ಮಟ್ಟದ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಹರಿಯಾಣದ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ 400 ಮತ್ತು ಚರ್ಖಿ ದಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ 389 ರಷ್ಟು AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ (ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಗೆ ವರದಿಯಾದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸರಾಸರಿ). ಫರಿದಾಬಾದ್, ಪಂಚಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗಂಗಾನಗರದಲ್ಲಿ ತಲಾ 350 ರಷ್ಟು AQI ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ರೋಹ್ಟಕ್‌ನಲ್ಲಿ 378, ಕೈಥಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ 347, ಗುರುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 345, ಭಿವಾನಿಯಲ್ಲಿ 340, ಮಾನೇಸರ್‌ನಲ್ಲಿ 333, ಬಲ್ಲಭಗಢದಲ್ಲಿ 316 ಮತ್ತು ನಾರ್ನೌಲ್‌ನಲ್ಲಿ 305 ರಷ್ಟು AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಗುರುಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಜಜ್ಜರ್, ಬಹಾದೂರ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಬೇರಿಗಳಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
