ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತಿ, ಸಂಭ್ರಮ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಹಬ್ಬ. ಉದ್ಯಾನನಗರಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರಗಳು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
2026ರ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನಗರದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಭಜನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಭವ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶತಮಾನಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದೇವಾಲಯಗಳವರೆಗೆ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಅನುಭವಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಬ್ಬದ ಸೊಬಗನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಮರೆಯಬಾರದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವವೂ ಒಂದು. ಈ ಬಾರಿ ಉತ್ಸವ 64ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಿಂದ 26ರವರೆಗೆ ಎಪಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಜತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಈ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಭವ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ಪೆಂಡಾಲ್ಗಳು, ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ಅಲಂಕಾರ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಾದ್ಯದ ಸದ್ದು, ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ನಡೆಯುವ ಗಣೇಶ ಪಂಚರತ್ನ ಆರಾಧನೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವ ನೀಡಲಿವೆ.
ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಈ ಉತ್ಸವ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತವಾಗಿ ತೆರಳಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಬಸವನಗುಡಿಯ ಬುಲ್ ಟೆಂಪಲ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ದೊಡ್ಡ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಏಕಶಿಲಾ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯೇ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಸುಮಾರು 18 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 16 ಅಡಿ ಅಗಲದ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಭಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸುವ ‘ಬೆಣ್ಣೆ ಅಲಂಕಾರ’ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾತಾವರಣವೂ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೀದಿ ಬದಿಯ ಹೂವು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹಾಗೂ ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸುಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಭಕ್ತರ ಸಂಭ್ರಮ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶ ದರ್ಶನದ ಜತೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಳೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೊಗಡನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.
ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆ.ಪಿ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ದೇವಾಲಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಹೂವು, ನಾಣ್ಯ, ನೋಟು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಭಾರೀ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಂಟಪವನ್ನು ₹2.5 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತಿಯ ಜತೆಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ಕೆಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವೇಳೆಯೇ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಬೃಹತ್ ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಗಣೇಶ ರೂಪ ದೂರದಿಂದಲೇ ಭಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶನ ವಿಶೇಷತೆ ಪಂಚಮುಖ ರೂಪ. ಐದು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ದರ್ಶನವೇ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. 1977ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳಿದ್ದು, 1984ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಂಗೇರಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತೆರಳುವವರಿಗೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಸಮಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬಸವನಗುಡಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಯ ದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜೆ.ಪಿ. ನಗರದ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಲಂಕಾರಗಳ ವೈಭವ ನೋಡಬಹುದು. ಕೆಂಗೇರಿಯ ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣೇಶನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಭಕ್ತಿ, ಕಲೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ನಗರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ತಾಣಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡಲಿವೆ.