ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ; ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ!

ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದೆ. ಈಮಧ್ಯೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ನಡುವಿನ ಬ್ಯಾಕ್-ಚಾನೆಲ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ ಭಾನುವಾರ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್‌ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕರೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂತು. ಮರುದಿನ, ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಸೌದ್ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ಕದನ ವಿರಾಮ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ನೀಡಿದರು ಎಂದು ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ನಂತರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇರಾನ್‌ಗೆ 15 ಅಂಶಗಳ ಅಮೆರಿಕದ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಇರಾನ್, ತನ್ನದೇ ಐದು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಕೆಲವು ಸಮಯದಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರಗೊಂಡಂತೆ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಹಾದಿ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಬಣವು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆಗೆ ಕರೆತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. 1972 ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ರಹಸ್ಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಈ ಹೊಸ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಬಹುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕುಶಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ನೇರ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇರಾನ್ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರುವರಿ 28 ರಂದು ಸಂಘರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಗಳು ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ಮರುದಿನ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.

ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಘರ್ಷವು ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇರಾನ್‌ನಿಂದ ತೊಂದರೆಯಾದರೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಬಹುದು.

'ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೀಗ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸೂಕ್ತ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಹಿಂದೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಪಾತ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಬಹುದು' ಎಂದು ಕ್ವಿನ್ಸಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆಡಮ್ ವೈನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜಟಿಲ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಕಳೆದ ವರ್ಷ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಭಾವಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುನೀರ್ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ದಾವೋಸ್‌ಗೆ ಹಾರಿದ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿತು. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯವಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಶ್ವೇತಭವನದ ರಾಯಭಾರಿ ಸ್ಟೀವ್ ವಿಟ್ಕಾಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಡೆತನದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ ಹೋಟೆಲ್ ಅನ್ನು ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವುದು ಸೇರಿದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ನೈಋತ್ಯ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ದಂಗೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು 2024ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಆದರೆ, ಅಂದಿನಿಂದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ಇತರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಪಾಕ್ ಹೆಚ್ಚು ತಟಸ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. 'ಕತಾರ್‌ನಂತಹ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ' ಎಂದು ವೈನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

1979ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುರಿದುಬಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನ ವಾಸ್ತವಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಹ ಅವಲಂಬಿಸಬಹುದು.

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ (ಗಲ್ಫ್ ದೇಶ) ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ, ಒಪ್ಪಂದವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ 2025ರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇರಾನ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧವು ಎರಡನೇ ವಾರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಇಶಾಕ್ ದಾರ್ ಅವರು ಇರಾನ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಕ್‌ಚಾನೆಲ್ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭದ್ರತಾ ಮೂಲಗಳು ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿವೆ.