ರಾಮೇಶ್ವರಂ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಂಬನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಮೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ

ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ವಾನರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ರಾಮ ಸಮುದ್ರ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಆ ದಿನವೇ ರಾಮನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾವಣನು ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಹ ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ರಾಮನು, ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಹನುಮನನ್ನು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಬಲಿಷ್ಠ ಹನುಮನು ಬೇಗನೆ ಹೊರಟನು. ಆದರೆ ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹಿಂತಿರುಗಲು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಶುಭ ಕ್ಷಣ ಸಮೀಪಿಸಿತು. ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು, ಸೀತಾ ದೇವಿಯು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಶುದ್ಧ ಮರಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು. ರಾಮನು ಅದನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಸೀತಾ ದೇವಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮರಳು ಶಿವಲಿಂಗವು ನಂತರ ರಾಮಲಿಂಗ ಅಥವಾ ರಾಮನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಹನುಮಂತನು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಶಿವಲಿಂಗದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಸ್ಥಾಪನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಹನುಮಂತನು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು. ತನ್ನ ಸೇವೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ದುಃಖಿತನಾದನು. ಹನುಮನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ಹನುಮಂತನು ತಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ರಾಮನು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹನುಮಂತ ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವ ಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹನುಮಂತನು ತಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ರಾಮಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ ರಾಮೇಶ್ವರಂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ ರಾಮನು ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ದೈವಿಕ ತತ್ವದ ಏಕತೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ವಿಭಿನ್ನ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳು ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸುಂದರ ಸಂಕೇತ ರಾಮೇಶ್ವರಂ.

ರಾಮೇಶ್ವರಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ನಂಬಿಕೆ ರಾಮಸೇತು. ಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾನರಸೇನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸೇತುವೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಳ ರಾಮೇಶ್ವರಂ ಬಳಿ ಇತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಮಾಯಣ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ರಾಮೇಶ್ವರಂ ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ದೇವಾಲಯ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ 22 ಪವಿತ್ರ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪಾಪಗಳ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅರಸ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ರಾಮೇಶ್ವರದ ಮೂಲದ ಕಥೆಯು ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ದೇವಿಯ ಭಕ್ತಿ, ಹನುಮನ ಸೇವೆ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನ ಭಕ್ತಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಡಾ. ಪಿ.ಬಿ ರಾಜೇಶ್

ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು