ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮುಹೂರ್ತವು ಬಹಳ ಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು, ಅಧ್ಯಯನ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಜಪಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹವು ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಸಮಯ ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ, ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಠ್ಯವು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ:
"ರಜನಿ ಪ್ರಾಂತೀಯಮಾರ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಯಾ ಉಚ್ಯತೇ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತವು ವಿಶೇಷ ಸಮಯ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣ:
"ರಾತ್ರೇಸ್ತು ಪಶ್ಚಿಮೋ ಯಮ ಮುಹೂರ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಉಚ್ಯತೇ" ಎಂದು ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಯಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಯವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತವು ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಜಾವದ ಮೂರನೇ ಮುಹೂರ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೂವತ್ತಾರು ನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯವನ್ನು ''ಸರಸ್ವತಿ ಯಾಮ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸಮಯವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಾಜಾತನ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಯೋಗ, ಜಪ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಡಾ. ಬಿ.ಪಿ ರಾಜೇಶ್
ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು