ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಆದಿಪರಾಶಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಾದ ದುರ್ಗಾ, ಭದ್ರಕಾಳಿ, ಕ್ಯಾತ್ಯಾಯಿನಿ, ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ಮುಂತಾದ ದೇವಿಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ 108 'ದುರ್ಗಾಲಯ'ಗಳ (ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳು) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಪರಶುರಾಮನು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 108 ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 108 ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ 'ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ'ಗಳಲ್ಲಿ (ದೇವಾಲಯಗಳ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಗ್ರಂಥಗಳು) ಪದೇ ಪದೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಈ 108 ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ 'ದುರ್ಗಾಲಯ ನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರಂ' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತೋತ್ರವೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ದೇವಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪ, ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

ಆತ್ತೂರು, ಅಯ್ಯಂತೋಲ್, ಅಂತಿಕ್ಕಾಡ್, ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಮತ್ತುಕ್ಯಾತ್ಯಾಯನಿ ದೇವಾಲಯಗಳು; ಚೆಂಗನ್ನೂರಿನ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ; ಚೊಟ್ಟಾನಿಕ್ಕರಾದ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ; ಎಡಕ್ಕುನ್ನಿ, ಕಡಂಪುಳ ಮತ್ತು ಕುಮಾರನಲ್ಲೂರಿನ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಕೊರಟ್ಟಿ ಚಿರಂಗರಾದ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ; ಮಾಣಿಕಮಂಗಲಂನ ಕ್ಯಾತ್ಯಾಯನಿ ದೇವಾಲಯ, ಪತಿಯೂರಿನ ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯ; ಚೆರುಕುನ್ನುವಿನ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ; ಹಾಗೂ ಊರಕತ್ತಮ್ಮ ತಿರುವಡಿ ದೇವಾಲಯ - ಇವೆಲ್ಲವೂ 108 ದುರ್ಗಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ, ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇರಳದ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ದೇವಿಯನ್ನು ಮಾತೃಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 'ಶಕ್ತಿ'ಯ (ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ) ಸಾಕಾರರೂಪವಾಗಿಯೂ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರು ಈ ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದನ್ನು, ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಂದು ಗಹನವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವು, ದೇವಾಲಯದ ಕಲೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಾ.ಪಿ.ಬಿ ರಾಜೇಶ್

ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು