ಜೈಪುರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿಂಬಾಲಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಮತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆಗಾಗ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದು. ಆದರೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಎರಡು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ (Social Media) ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರೈಬರ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತದಾರರು ಭಾರಿ ಶಾಕ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪಂಚಾಯತ್ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಖ್ಯಾತಿಗೂ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೂ ಇರುವ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಸರ್‌ಗಳು (Influencers) ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೀವ್ರ ಮುಖಭಂಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಬಿಷ್ಣೋಯ್ ತಮ್ಮದೇ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 33 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪವನ್ ಸಾಹು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿಂಬಾಲಕರ ಬೆಂಬಲದ ನಡುವೆಯೂ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಜೋಧಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಓಸಿಯಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇಂಡೋನ್ ಕಿ ಧಾನಿ-2 ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಿಷ್ಣೋಯ್ ಸರಪಂಚ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 14 ಲಕ್ಷ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ 2.32 ಲಕ್ಷ ಹಿಂಬಾಲಕರಿದ್ದು, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಕೇವಲ 33 ಮತಗಳು.
ವಿವಿಧ ಖಾದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉದಾರವಾಗಿ ದೇಸಿ ತುಪ್ಪ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ಊಟದ ವಿಡಿಯೊಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ಬಿಷ್ಣೋಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮತದಾರರನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿದ್ದರೂ, ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಗಳು ಮತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವೇ ಬೇರೆ, ನೆಲಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವವೇ ಬೇರೆ” ಎಂದು ಬಿಷ್ಣೋಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ತಮಗೆ ಬಂದ 33 ಮತಗಳ ಪೈಕಿ 11 ಮತಗಳು ಕುಟುಂಬದವರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದವು ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಆಪ್ತರಿಂದ ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೋಲಿನ ನಡುವೆಯೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ನೀರು, ರಸ್ತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಬೆಂಬಲದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಭಿಲ್ವಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಶಹಪುರ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸಮಿತಿಯ ಫುಲಿಯಾ ಖುರ್ದ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪವನ್ ಸಾಹು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕೋಮಲ್ ಸಾಹು ಸರಪಂಚ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು.
ಜಿಮ್ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಕ್ಷಮತೆ ಕುರಿತ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪವನ್ ಸಾಹು ಅವರಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ 2.77 ಕೋಟಿ ಚಂದಾದಾರರು ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 70 ಲಕ್ಷ ಹಿಂಬಾಲಕರಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪತ್ನಿಯ ಪರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದರೂ ಕೋಮಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು 277 ಮತಗಳು ಮಾತ್ರ. ಅವರು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಭಗವತಿಲಾಲ್ ಸೋನಿ 1,203 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರೆ, ಈ ಹಿಂದಿನ ಸರಪಂಚ್ ಕಾಲೂರಾಮ್ ಜಾಟ್ 797 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
ಸೋಲಿನ ಬಳಿಕ ಪವನ್ ಸಾಹು ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ ತಿಳಿಸಿ, ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. “ನಾವು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದೇವೆ ಅಷ್ಟೇ” ಎಂದು ವಿಡಿಯೊವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಎರಡೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಹಿಂಬಾಲಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದೇ ಚುನಾವಣಾ ಬಲದ ಮಾನದಂಡವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.
ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬರ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದೆಂದರೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಂತಲ್ಲ.
ಈ ಸೋಲುಗಳು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಪ್ರಭಾವವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವಿದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಗೆಲುವು ಖಚಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿವೆ.