ನವದೆಹಲಿ: ದೀಪಾವಳಿಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಹೊಗೆ (ಸ್ಮಾಗ್) ಆವರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಗೋಚರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI) 369 ರಷ್ಟಿದ್ದು, 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' (very poor) ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳು, ವಾಹನಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (stubble) ಸುಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾನುವಾರದಂದು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ 'ತೀವ್ರ' (severe) ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಶನಿವಾರದಂದು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ 59 ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ, 16 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ 'ತೀವ್ರ' ವರ್ಗದಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು 29 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' ವರ್ಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಐಐಟಿ (IIT) ದೆಹಲಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI) 452 ರಷ್ಟು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ನಗರದ ಸರಾಸರಿ AQI ಶುಕ್ರವಾರದ 382 ರಿಂದ ಶನಿವಾರದಂದು 369 ಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿದರೂ, ಅದು 'ತೀವ್ರ' ಹಂತದ ಮಿತಿಯಾದ 400 ರ ಹತ್ತಿರವೇ ಇದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು, ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದೆಹಲಿಗಾಗಿರುವ 'ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯ (EWS) ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ 8 ಮತ್ತು 9 ರಂದು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ 'ತೀವ್ರ' ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಆರು ದಿನಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯು, ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟವು 'ತೀವ್ರ' ಮತ್ತು 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' ವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಏರಿಳಿತಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (CPCB) ಪ್ರಕಾರ, 0 ರಿಂದ 50 ರವರೆಗಿನ AQI ನ್ನು 'ಉತ್ತಮ', 51 ರಿಂದ 100 ರವರೆಗೆ 'ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ', 101 ರಿಂದ 200 ರವರೆಗೆ 'ಮಧ್ಯಮ', 201 ರಿಂದ 300 ರವರೆಗೆ 'ಕಳಪೆ', 301 ರಿಂದ 400 ರವರೆಗೆ 'ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ' ಮತ್ತು 401 ರಿಂದ 500 ರವರೆಗಿನ AQI ಅನ್ನು 'ತೀವ್ರ' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಲು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳು, ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. EWS (ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 6,000 ಚದರ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ 'ವೆಂಟಿಲೇಷನ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್' (ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರ ಸೂಚ್ಯಂಕ) ಮತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಸರಾಸರಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು, ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹರಡಿ ಹೋಗಲು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.
ಶನಿವಾರದಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ PM10 ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾಗಿತ್ತು.
ದೆಹಲಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ 'ಡಿಸಿಷನ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್' (DSS) ಪ್ರಕಾರ, ಶನಿವಾರ ನಗರದ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾರಿಗೆ ವಲಯವು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದರ ಪಾಲು ಶೇಕಡಾ 21.4 ರಷ್ಟಿದೆ. ಬೆಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (stubble) ಸುಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 1.7 ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾನುವಾರದಂದು ಇದು ಶೇಕಡಾ 5.4 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.