

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರು ನಾಳೆ ಸೋಮವಾರ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದು, ಇಂಧನ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ರೈಲ್ವೆ, ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರ ಬಲಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಬಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರು ಇಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ದೆಹಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಭೇಟಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಿದೆ.
ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಹತ್ವದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಈ ಸಭೆ ರಾಜಕೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಮಾತುಕತೆಯ ಬಳಿಕ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವರ್ಚುವಲ್ ಮೂಲಕ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಿರುವ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ನೀಡಿ, ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಅವು ಹೇಳಿವೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಭೇಟಿ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲವೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇಂಧನ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ರೈಲ್ವೆ, ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಭಾರತವು ನೇಪಾಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂಕ ರಹಿತ ಪ್ರವೇಶ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.
ನೇಪಾಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತು ತಾಣವೂ ಭಾರತವೇ ಆಗಿದ್ದು, ನೇಪಾಳದ ಒಟ್ಟು ಸರಕು ರಫ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಶೇ.80ರಷ್ಟು ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೂಲವೂ ಭಾರತವಾಗಿದ್ದು, ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ (FDI) ಭಾರತದ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ.
ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಡಿ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
2025-26ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೇಪಾಳವು ಸುಮಾರು 1,800 ಕೋಟಿ ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದೆ. ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿದ್ದು, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಸೌಲ್-ಕಠ್ಮಂಡು ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಂತಹ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ.
ರಾಮಾಯಣ ಪರಂಪರೆಯ ಎರಡು ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಜನಕಪುರ ಧಾಮದ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೇಪಾಳವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿರುವ 'ರೊಟ್ಟಿ-ಬೇಟಿ' ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.