ಹಂಪಿ ಎನ್ನುವ ಎರಡಕ್ಷರ ಕೇಳಿದಾಕ್ಷಣ ಪುಳಕಗೊಳ್ಳದವರು ಯಾರು? ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯ ಶಿಲ್ಪವೈಭವ ಯಾರ ಕಣ್ಮುಂದೆ ತಾನೆ ಸುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ? ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ, 19 ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಂಪಿಯನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿಯೂ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ತಾಣ. ಒಂದು ಕಡೆ ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಮೂರು ಕಡೆ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು. ಸುಭದ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು? ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಭೋಗ ಕಂಡಿದ್ದ ಹಂಪಿ ಈಗ ಹೇಗಿದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಹಂಪಿಯ ಬಹುತೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಗೋಪುರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದದ್ದು ಮಣ್ಣಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಒಂದೊಂದೇ ಗೋಪುರ ಧರಾಶಾಯಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮೂರು ದಿನ ಅದ್ಧೂರಿ ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿ ಬೀಗುವ (ಮೊನ್ನೆಮೊನ್ನೆ, ಜ.10ರಿಂದ 12ರವರೆಗೆ ಈ ವರ್ಷದ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ, ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಇಲಾಖೆಗೂ, ಯುನೆಸ್ಕೊಗೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವೇ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಹಂಪಿ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 'ಗೋಪುರಗಳಿಲ್ಲದ ದೇಗುಲ'ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.

- ಚಿತ್ರ-ಬರಹ: ಸುರೇಶ ಬಡಿಗೇರ