ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಸಾಲದು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಆ ದೇಶವು ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೇ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Research and Development - R&D). ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಈಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುವುದೇ R&D ಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಇವೆಲ್ಲವೂ R&D ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಭಾರತ ತುಂಬಾ ಕೆಳ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತ ಕಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.

R&D ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಇಂಜಿನ್ ಆಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಳಸುವ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು, ಔಷಧಗಳು, ಲಸಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲವಾಗಿದೆ. R&D ಯ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ರಫ್ತು ಆದಾಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶವು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ರಹಸ್ಯ ಇವತ್ತಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗೇನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು  ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ ಗೆ ವ್ಯಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ , ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ (GDP) ಮಹತ್ವದ ಭಾಗವನ್ನು R&D ಗೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ತಮ್ಮ GDP ಯ 5 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ  ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸುಮಾರು 3.4 ಜಪಾನ್ ಸುಮಾರು 3.2 ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿ ಸುಮಾರು 3 ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ದೇಶಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇ ನಿರಂತರ R&D ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು R&D ಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚೀನಾ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇಂದು ತನ್ನ ಜಿಡಿಪಿಯ ಯ ಸುಮಾರು ೨.೬ ಪ್ರತಿಶತ ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ ಗೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ Huawei, BYD, Tencent, Alibaba ಮತ್ತು DJI ಮುಂತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅನೇಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಈಗ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಚೀನಾ ಎಐ ಟೂಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಜನತೆಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಐ ಬಳಕೆ ಜನರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಛದ ಬಾಬತ್ತು ಎಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಗೋಳಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ  ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೂ, ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ  ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚ ಜಿಡಿಪಿಯ  ಯ ಕೇವಲ ೦.64 ರಿಂದ 0.7 ಪ್ರತಿಶತವಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ, ಸಂಶೋಧನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕೊರತೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಅಭಾವ ವನ್ನು ಇದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ವಿದೇಶಗಳತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ . ಇವತ್ತಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಜಿಡಿಪಿಯ 0.5 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ  ಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ೦.೩ ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತಲೂ  ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೆಲವು  ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಅಮೆಜಾನ್ ! AI, Cloud Computing, Robotics, Logistics ಮತ್ತು Data Centres ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆಜಾನ್  ಬೃಹತ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಹೂಡಿಕೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಿಡಿಪಿ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

Amazon, Google, Microsoft, Apple, Meta, Nvidia, Samsung ಮತ್ತು Huawei ಮುಂತಾದ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತವೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ , ರಿಲಯನ್ಸ್ , ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ , ವಿಪ್ರೊ , ಮಹಿಂದ್ರಾ ಗ್ರೂಪ್  ಹಾಗೂ ಬಯೋ ಕಾನ್ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ ಯಲ್ಲಿ  ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ BEL, DRDO ಮತ್ತು ISRO ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.ಅದರಲ್ಲೂ  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ರೋ  ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

ಇಂದು ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ R&D ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. Amazon, Microsoft, Google, Intel, IBM, Cisco, SAP, Oracle, Qualcomm ಮತ್ತು Bosch ಮುಂತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೆಂಗಳೂರ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಪುಣೆ, ಚೆನ್ನೈ ಹಾಗೂ ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು  ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮದೇ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಗಣ್ಯ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದವರಿಗೆ ಜಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹಣಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವ ದೇಶವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾದರೆ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು

ಭಾರತದ R&D ಪರಿಸರ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸೀಮಿತ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ವಿದೇಶ ವಲಸೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸದೆ ಭಾರತ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಹೇಳುವಂತೆ  ೨೦೪೭ ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜಿಡಿಪಿಯ ೨ ರಿಂದ ೨.೫ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟದರೂ  ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಬೆಂಬಲ, AI, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್, ಬಯೋಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ-ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇವತ್ತಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಇದರ ವೇಗ ಆಮೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ.

ಕೊನೆಮಾತು: ಒಂದು ದೇಶದ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಅದರ ಭೂಮಿ, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಅದರ ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಇವೆ  ಅದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ, ಜಪಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆರ್ ಅಂಡ್ ಡಿ  ಗೆ ಭಾರೀ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಚೀನಾ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಶ್ವದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂದೆ ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಬಲವಾದ ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳ R&D ಕೇಂದ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ R&D ಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ವೆಚ್ಚವಲ್ಲ; ಅದು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆ. R&D ಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳೆ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿವೆ.