ಒಂದೇ ಮೆದುಳು… ಆದರೆ ಅದರ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ನರ-ಮೂಲಗಳು — 550 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಗುರುತು ಹೊತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಕಥೆ.

ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಅಡಿಪಾಯ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಇಂದು ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅದರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಅಡಿಪಾಯಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ?

ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಕಥೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇರಬಹುದೇ?

ನಾವು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ. ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಅಂಗ—ಮೆದುಳು.

ಆದರೆ ಅದರ ಹುಟ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣಗಳವರೆಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಈಗ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಚಿತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ:

ಒಂದೇ ಮೆದುಳು. ಆದರೆ ಅದರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ನರ-ಪೂರ್ವಜ ಕೋಶವಂಶಗಳು.

2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ Nature Neuroscienceನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು, ಮೆದುಳಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಮಾನಾಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಮೆದುಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದರ ದಾರಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದ ಮುಖವಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲ. ಕೈಗಳಿಲ್ಲ. ಮೆದುಳಿನ ಆಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಇರುವುದು ಆರಂಭಿಕ ಕೋಶಗಳ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ದೇಹದ ನಕ್ಷೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಯಾವ ಕೋಶಗಳು ಚರ್ಮವಾಗಬೇಕು? ಯಾವ ಸ್ನಾಯುಗಳಾಗಬೇಕು? ಯಾವ ಹೃದಯವಾಗಬೇಕು? ಮತ್ತು… ಯಾವ ಕೋಶಗಳು ಮೆದುಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು? ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನದ ಕುತೂಹಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧಕರು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ನರ-ಪೂರ್ವಜ ಕೋಶಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಮುಂಭಾಗದ ನರ-ಬಾಹ್ಯಪದರ (anterior neural ectoderm)—ಮುಂದೆ ಮುಂಭಾಗದ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮೆದುಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ದಿಕ್ಕಿನ ಮೂಲ.

ಮತ್ತೊಂದು ಹಿಂಭಾಗದ ನರ-ಬಾಹ್ಯಪದರ (posterior neural ectoderm)—ಹಿಂಭಾಗದ ಮೆದುಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ದಿಕ್ಕಿನ ಮೂಲ.

ಇವು ನಂತರ ಒಂದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕವಲೊಡೆದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲ; ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲವಂಶಗಳು ಎಂಬುದೇ ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದೇ ಮೆದುಳು. ಆದರೆ ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಆರಂಭಿಕ ಕಥೆ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಕೋಶದೊಳಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಸುಳಿವು

ಕೋಶಗಳ ನಡುವಿನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೇವಲ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕೋಶಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೂಲತಃ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀನ್‌ಗಳೂ ಎಲ್ಲ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ “ತೆರೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ”.

ಇದನ್ನು ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ತೆರೆದ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿವೆ; ಕೆಲವು ಬೀಗ ಹಾಕಿದ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಕೋಶದಲ್ಲೂ ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಯಾವುದನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ (chromatin)ನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಹತ್ವದ್ದು.

ಸಂಶೋಧಕರು ಮುಂಭಾಗದ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮೆದುಳಿನ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗುವ ನರ-ಪೂರ್ವಜ ಕೋಶಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗದ ಮೆದುಳಿನ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗುವ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು.

ಅಂದರೆ, ಕೋಶಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಅವುಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೆಲವು ಆಣ್ವಿಕ ಗುರುತುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದವು.

ಭವಿಷ್ಯ ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ದಿಕ್ಕು ಕೋಶದೊಳಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಾನವ ಮೂಲಕೋಶಗಳು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದವು

ಇದು ಕೇವಲ ಇಲಿಯ ಭ್ರೂಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯೇ? ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಂಶೋಧಕರು ಮಾನವ ಬಹುರೂಪಿ ಮೂಲಕೋಶಗಳನ್ನು (pluripotent stem cells) ಬಳಸಿದರು.

ಈ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದ ಅಥವಾ ಹಿಂಭಾಗದ ನರ-ಬಾಹ್ಯಪದರದಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಂತಗಳತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂಭಾಗದ ಮೆದುಳು/ಮಧ್ಯಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಮೆದುಳಿನ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೋಶಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದವು.

ಇದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂದೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಿಂಭಾಗದ ಮೆದುಳಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನರಕೋಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಸರಿಯಾದ ಆರಂಭಿಕ ಕೋಶದ ಹಂತವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.

ಈಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ದಾರಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಮಾನವ ಬಹುರೂಪಿ ಮೂಲಕೋಶಗಳಿಂದ ಹಿಂಭಾಗದ ಮೆದುಳಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಕ್ಕೆ (rhombomere 5/6) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಲನ ನರಕೋಶಗಳನ್ನು (motor neurons) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.

ಇದರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹತ್ವವೂ ಇದೆ.

ಹಿಂಭಾಗದ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ನರಕೋಶಗಳು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಸ್ನಾಯು ಕ್ಷಯ (SMA) ಮತ್ತು ಅಮಿಯೋಟ್ರೋಫಿಕ್ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಸ್ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್ (ALS)ನಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ಇಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನವ ನರಕೋಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು, ಈ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹೊಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಅಂದರೆ, ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ, ರೋಗಪೀಡಿತ ನರಕೋಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಹೊಸ ದಾರಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಕಥೆ ಎಷ್ಟು ಹಳೆಯದು?

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೋಚಕ ಅಧ್ಯಾಯ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾದರಿ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲೇ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.

ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಎರಡು ಮೂಲಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭಜನೆಯು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೇರು ಹೊಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ—ಸುಮಾರು 550 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದವರೆಗೂ.

ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹಿಂದೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಗುರುತು ಇರಬಹುದು.

ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ.

ಇಂದು ನಮ್ಮ ತಲೆಯೊಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ. ನಾವು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಆದರೆ ಈ ಮೆದುಳಿನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಆರಂಭಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಕೆಲವು ಗುರುತುಗಳು… ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮನುಷ್ಯರಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದೇ?

ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವವಿಕಾಸದ ದೀರ್ಘ ನೆನಪನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜೀವಂತ ರಚನೆ.

ಒಂದೇ ಮೆದುಳು… ಒಂದೇ “ನಾನು”?

ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲ ಕೋಶವಂಶಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಎರಡು “ನಾನು”ಗಳಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಹೇಳುವುದು—

“ನಾನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ.”

“ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.”

“ನಾನು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.”

ಒಂದೇ “ನಾನು”.

ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಠೋಪನಿಷತ್ತು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಂದು ಸುಂದರ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿತ್ತು:

“ಆತ್ಮಾನಂ ರಥಿನಂ ವಿದ್ಧಿ, ಶರೀರಂ ರಥಮೇವ ತು ।

ಬುದ್ಧಿಂ ತು ಸಾರಥಿಂ ವಿದ್ಧಿ, ಮನಃ ಪ್ರಗ್ರಹಮೇವ ಚ ॥”

ಅಂದರೆ, ದೇಹವನ್ನು ರಥಕ್ಕೆ, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾರಥಿಗೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿವಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿತ್ತು. ಇಂದು ಆಧುನಿಕ ನರ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮೆದುಳಿನ ರಚನೆ, ನರಕೋಶಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಚಿಂತನೆಗಳಾದರೂ, ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ಒಂದೇ ಸಮಗ್ರ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ? ಆ ಅನುಭವದೊಳಗೆ “ನಾನು” ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಹೇಗೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ?

ಆ “ನಾನು” ಎಂಬ ಅನುಭವದ ಹಿಂದೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನರಕೋಶಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳ ಹರಿವು ಇದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂದೇಶಗಳ ವಿನಿಮಯವಿದೆ. ಅದರ ಬಹುದೂರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೊಂದು ದೀರ್ಘ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸವೂ ಇದೆ.

ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ನರಮಂಡಲ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಮಗ್ರ ಮೆದುಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ… ಈ ಸಮಗ್ರತೆಯಿಂದ “ನಾನು” ಎಂಬ ಏಕಾನುಭವ ಹೇಗೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ?

ಇದು ಈ ಅಧ್ಯಯನ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು. ಬಹುಶಃ ಮೆದುಳಿನ ರಹಸ್ಯ ಅದರೊಳಗೆ ಎಷ್ಟು ನರಕೋಶಗಳಿವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲ.

ಒಂದೇ ಮೆದುಳಿನೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸಗಳು ಸೇರಿ, “ನಾನು” ಎಂಬ ಒಂದೇ ಅನುಭವವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಮೂಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.

ನಾವು ಮೆದುಳಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದರ ಹುಟ್ಟಿನವರೆಗೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇನ್ನೂ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಮೂಲಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದೇ ಮೆದುಳು…

ಆ ಒಂದೇ ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ “ನಾನು”… ಅದು ಹೇಗೆ?

ಪ್ರೊ. ಸತೀಶ್. ಎಲ್.ಎ

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

lasgayit@gmail.com