ಬೆಂಗಳೂರು: ನೌಕರರ ಮರಣ, ರಾಜೀನಾಮೆ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆರವಾದ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಖಾಸಗಿ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್. ಶಾಂತಿ ಭೂಷಣ್ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಅನುದಾನಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳ ಸಂಘ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ' (KRASSO) 2022ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇರೆಗೆ, 2023ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ 2024ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಪುರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯಮಗಳು, 1999' ಹಾಗೂ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಯಮಗಳು, 2006'ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ 'ಕ್ಲಾಸ್ 2'ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಆ ಹುದ್ದೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರೆ ಸಾಕು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೀಸಲಾತಿ ರೋಸ್ಟರ್ (reservation roster) ಪಾಲನೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.
'ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (ಖಾಸಗಿ ಅನುದಾನಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೌಕರರ ನೇಮಕಾತಿ ಹಾಗೂ ಸೇವೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳು) ನಿಯಮಗಳು, 1999' ಹಾಗೂ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ನೋಂದಣಿ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅನುದಾನ-ಸಹಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2006'ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ 'ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ' ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ 'ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ' (intimation) ಅವಶ್ಯಕತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೀಸಲಾತಿ ರೋಸ್ಟರ್ (reservation roster) ಪಾಲನೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.
ಜೂನ್ 10, 2020ರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು, ಅನುದಾನಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವ ಕ್ರಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, Clause 2 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧವು 2020-21ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು Clause 3 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2015ರ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡದಂತೆ ಖಾಸಗಿ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು, ಕೇವಲ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2, 2023ರ ಪತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಈ ಕಟ್ ಆಫ್ ಡೇಟ್ ಅನ್ನು (cut-off date) ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
'KRASSO ಸಂಸ್ಥೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸದಸ್ಯ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಲಿ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪರವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಲು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು, ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅನುಮೋದಿತ ಹುದ್ದೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬೋಧನಾ ಸಂಖ್ಯೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾದರಿ, ಮೀಸಲಾತಿ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅನುದಾನವನ್ನು (grant-in-aid) ಪಡೆಯುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ತ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.