ದಿಸ್ ಪುರ್: ಬರೊಬ್ಬರಿ 34 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮ್ಕಿ ಆನೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಆನೆಯೊಂದು ಭಾನುವಾರ ನಿಧನವಾಗಿದ್ದು, ಆನೆ ಸಾವಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಹೌದು.. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 34 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಜಾಯ್ಮಾಲಾ ಎಂಬ ಆನೆ ದುರಂತ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದು, ಆನೆ ಸಾವಿಗೆ ಇಡೀ ಅಸ್ಸಾಂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿದಿದೆ.

ಜಾಯ್ಮಾಲಾ ಆನೆ ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಬೇಟೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಗಸ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದು, ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಆನೇಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ಇದಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕಾಜಿರಂಗಾವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವುದು ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳ ಜೀವನದ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರಾಂತ ಗಸ್ತು ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಜಾಯ್ಮಾಲಾ, ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಭಾನುವಾರ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾನುವಾರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾಯ್ಮಾಲಾಗೇನಾಗಿತ್ತು?

66 ವರ್ಷದ ಜಾಯ್ಮಾಲಾ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಳು. ಶನಿವಾರ ರಾತ್ರಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ಅಗೋರಟೋಲಿ ವಲಯದ ನಲೋನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಳು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸ್ಸಾಂ ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವ ಜಯಂತ ಮಲ್ಲ ಬರೂವಾ, ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಜಿರಂಗಾದ "ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರಣ್ಯ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೆಗಲು ಸೇರಿಸಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗತಿಕ ಖ್ಯಾತಿಯ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಗಸ್ತು ಆನೆಗಳ ಮೌನ ತ್ಯಾಗದ ಪ್ರತೀಕವೇ ಜಾಯ್ಮಾಲಾ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

"ಜಾಯ್ಮಾಲಾ ಕೇವಲ ಗಸ್ತು ಆನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಜಿರಂಗಾವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರಿನ ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಮಾವುತರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸದಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿರಲಿದೆ," ಎಂದು ಬರೂವಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಅವಳ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿ ಮಾವುತ ಸತ್ಯಬಾನ್ ಪೇಗು ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ಆಕೆಯ ಆರೈಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಲಖಾಂತ ಕೋಚ್ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೋಚ್ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಕಣ್ಣೀರ ವಿದಾಯ

ಅವಳ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಳೆ ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಗೌರವ ವಂದನೆ (Guard of Honour) ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯಾನವನದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಈ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಆನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳ ಬದುಕು, ಕಾಜಿರಂಗಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ಆನೆಗಳು ವಹಿಸುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು.

"ಪ್ರವಾಹ, ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ಆನೆಗಳು ಬೇಟೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಹಯೋಗಿಗಳಾಗಿವೆ," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳ ಪರಂಪರೆ ಆಕೆಯ ಮರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಜಿರಂಗಾದಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ಆನೆಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

"ಕಾಜಿರಂಗಾ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳ ಧೈರ್ಯ, ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ಪರಂಪರೆ ಉದ್ಯಾನವನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಬರೂವಾ ಹೇಳಿದರು.

ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿ. ರಮೇಶ್** ಮಾತನಾಡಿ, "ಕಾಜಿರಂಗಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಯಶೋಗಾಥೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ; ಗಸ್ತು ಆನೆಗಳೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳ ಜೀವನ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೌಮ್ಯ ದೈತ್ಯಗಳು ಧ್ವನಿಯಿಲ್ಲದ ಯೋಧರಂತೆ ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅಂದಹಾಗೆ 1960ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳನ್ನು 1992ರಲ್ಲಿ ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಳೆದ 34 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇಟೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಗಸ್ತು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಿವಿಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಳು.

ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋ

ಇನ್ನು 2004ರಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೇಳೆ ದಾರಿತಪ್ಪಿದ ಹುಲಿಯೊಂದು ಜಾಯ್ಮಾಲಾಳ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದ ಘಟನೆ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿದಾಡಿ, ಕಾಜಿರಂಗಾದ ಗಸ್ತು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾವುತರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.