ನವದೆಹಲಿ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪದಚ್ಯುತ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಹೊಸ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಾಗಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಅವರು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇತ್ತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್ ಅವರು, ಹಸೀನಾಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಬದಲು ಅವರನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು (extradition) ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ನಾವು ಹಸೀನಾರನ್ನು ನಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಅವರನ್ನು ನಮಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಒಬ್ಬ ಭಯೋತ್ಪಾದಕಿ, ಕಾನೂನಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ (fugitive). ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವೆ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ ಒಪ್ಪಂದ (extradition treaty) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ," ಎಂದು ಕಬೀರ್ ಸುದ್ದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣ 'ದಿ ಡೈಲಿ ಸ್ಟಾರ್' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೇ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಅವರು, ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಹಸೀನಾ ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, ಹೊಸ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೋಮವಾರ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿರುವ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನೇತೃತ್ವದ ಭೀಕರ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಹಸೀನಾ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ದಂಗೆಯು ಅವರ 20 ವರ್ಷಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿತ್ತು.
ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ 'ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್'ನ ವಕೀಲರು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಹಂಗಾಮಿ ಹೈಕಮಿಷನರ್ ಪ್ರೀತಿ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಸೀನಾ ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋರಲಾಗಿದೆ.
"ಅಂತರಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರ (Interim Government) ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು (NID) ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೋರುತ್ತೇವೆ," ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಸೀನಾ ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು "ಶೀಘ್ರವಾಗಿ" ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಅವರ ವಕೀಲರು ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಶರಣಾಗಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹಸೀನಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅಗತ್ಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರು ಮರಳುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರ ಆಪ್ತ ಸಹಾಯಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ದಂಗೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಆಗಸ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಹಸೀನಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಘಟನೆಯು ಅವರ 20 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿತ್ತು.
ಅವರು ಮರಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಂಭೀರ ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಿವೆ. ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮೇಲೆ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಿದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ದಮನಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ'ಯು (International Crimes Tribunal), ನವೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಅವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ಹಸೀನಾ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಶರಣಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿದ್ದ 'ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್', ಅವರು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಭಾರತ ಅಥವಾ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.