ನವದೆಹಲಿ: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನ "ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ"ವನ್ನು ಕರೆಯಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯು 15 ರಿಂದ 18 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಆದರೆ, ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನವು ಯಾವಾಗ ನಡೆಯಲಿದೆ ಅಥವಾ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ 361 ಮತಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
543 ಸದಸ್ಯರ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ ಇವೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ (delimitation) ಮೂಲಕ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 850 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 33 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ನಡೆದ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದ ವಿಶೇಷ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರವು ಈಗ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 13 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ (ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ) ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನವು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ (prorogued ಆಗಿಲ್ಲ). ಹೀಗಾಗಿ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಈ ಅಧಿವೇಶನವು 91 ದಿನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳದೆ ಉಳಿದಿದ್ದು, 2008 ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ 87 ದಿನಗಳ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿವೇಶನದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಲಾಪ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನೇ ಕರೆಯುವುದಾದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 14 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸದಿರಲು ಸರ್ಕಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವು, ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
2029ರ ಸಂಸದೀಯ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 50ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಮಸೂದೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಈ ಹೊಸ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ, 1971ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆಯಷ್ಟೇ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದನವೊಂದನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿದ (adjourned sine die) ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಧಿವೇಶನವೊಂದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.