ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಎರಡು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ! ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿಸಿದರೂ ದಿಟ. ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮೂಡುವುದು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ. ಮಳೆಯ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಪಟ್ಟಕದಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಬಿಳಿಯ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ 'ಪೃಥಕರಣ' ಹೊಂದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವೇ.
ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮೂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಮೇಲಿನ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಕೆಳಗಿನದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಸುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಗೌಣ' ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀರಿನ ಹನಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಲ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಫಲನ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲನ ಹೊಂದಿದ ಕೆಂಪು ಕಿರಣವು ನೀರಿನ ಹನಿಯಿಂದ 52 ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕಿರಣವು 54 ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಗೌಣ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಗೌಣ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟಿಯು ನೇರಳೆಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಎರಡು ಸಲ ಪ್ರತಿಫಲನ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗೌಣ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮಸುಕಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
- ಎಚ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
