ಬೆಂಗಳೂರು: 2024-25ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 60 ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶೇ. 18.86 ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಈ ಅನುಪಾತವು ಶೇ. 37 (ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳು) ಮತ್ತು ಶೇ. 34 (ಕಾಲುವೆಗಳು) ಆಗಿತ್ತು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳು ನೀರಾವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ರೈತರನ್ನು ಬೋರ್ವೆಲ್ ಕೊರೆಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿವೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೊಸ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು/ಕಾಲುವೆ ಜಾರಿಯಾಗದಿರಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ನೀರು ಬಾವಿಗಳು, ಕೊಳಗಳು, ನದಿಗಳು, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ನೀರಾವರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ, ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಬಳಕೆ ಕೆಲವು ಸಮಯದಿಂದ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಜಲ ತಜ್ಞ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜಾ ರಾವ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನೀತಿ ಆಯೋಗ ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಲ ತಜ್ಞ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜಾ ರಾವ್ ಹೇಳಿದರು. "ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ರೈತರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ-III ರ ಬಗ್ಗೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾವ್ ಹೇಳಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, 2013 ರಿಂದ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ರಾಜ್ಯವು ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಪ್ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಕಾನೂನು ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ನೀರಾವರಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಮಾತನಾಡಿ, ನೀರಾವರಿ ಸದ್ಯ ಎರಡು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರು ಅನೇಕ ಕಾಲುವೆಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತರು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸ್ವತಃ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ವರ್ಷವಿಡೀ ರೈತರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತರ್ಜಲದ ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಅಟಲ್ ಭೂಜಲ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಜಲದ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮರುಪೂರಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಇದು ಕೂಡಿದೆ.
ಅಂತರ್ಜಲವು ರೈತರ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಹೇಳಿದರು. ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ರೈತರ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ವಿತರಣೆಗೆ ಅನುಮತಿಸುವುದರಿಂದ ನೀರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. "ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದೆ. ಕಾಲುವೆಗಳು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳ ಲೈನಿಂಗ್ಗಳು ಹೋಗಿವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವು ಸೋರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೈತರು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.