ನವದೆಹಲಿ: ಯುದ್ಧಗಳು ಈಗ ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ, ಸೈನಿಕರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಸಮುದ್ರ, ಸೈಬರ್, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು, ಅಂದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಬಹು-ಡೊಮೇನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಉಪೇಂದ್ರ ದ್ವಿವೇದಿ ಇಂದು ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬಹು-ಡೊಮೇನ್ ಯುದ್ಧದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.
ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತು ಸಂಘರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು 'ರಣ್ ಸಂವಾದ್' ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಂತಹ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹೇಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯ ಎಂದರು. ಯುದ್ಧವು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಹು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವಾಗಲೇ ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಶತ್ರುಗಳ ಸಂವಹನವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂದಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರು.
ಇಂದು ಕಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಸಹ ಡ್ರೋನ್ಗಳು, ಕಣ್ಗಾವಲು ಉಪಕರಣಗಳು, ಸೈಬರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಗುಪ್ತಚರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಂತಹ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಇಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನೆ, ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಭೂ ಗುಪ್ತಚರ, ಸೈಬರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇನ್ಪುಟ್ಗಳ ಸಮನ್ವಯ, ವಾಯುಪಡೆಯ ನಿಖರವಾದ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಘಟಕವು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ರಚನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಸೈನ್ಯದೊಳಗೆ ಡ್ರೋನ್ ಘಟಕಗಳು, ಸೈಬರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ರೂಪಾಂತರ ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಘಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 'ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಯುದ್ಧ' ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ನೇರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸೈಬರ್, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದರು.