ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ (IAS) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸೇವೆ (IFS)ಯ 124 ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಮತ್ತು ಅದರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ 'ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ' (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಬೆಂಬಲವಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಆಧಾರರಹಿತ ಆರೋಪಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಈ ಗುಂಪು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು "ಮತಗಳ ಕಳ್ಳತನ"ದ (vote chori) ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ನಾಲ್ವರು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನು ಶನಿವಾರ ಪೊಲೀಸರು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ (ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇವಿಎಂಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ರೂಮ್‌ಗಳ ಭದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ) ಈ ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ನಾವು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ. ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ 'ರಿಗ್ಡ್' (ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ/ಕೈಚಳಕ ನಡೆದಿದೆ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇರಿದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಾವು ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ," ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
"ಅಕ್ರಮ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಕೇವಲ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕವಷ್ಟೇ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇವೆ: ಮತಗಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಬಂದೂಕುಗಳು (ಕಟ್ಟಾ), ಬಾಹುಬಲಿಗಳ (ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ) ಆಳುಗಳು, ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕದಿಯುವುದು, ಮತದಾರರನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಮತಗಟ್ಟೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (ಬೂತ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರಿಂಗ್) ಎಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತೆಂದರೆ, ಸಂಸತ್ತು 1989ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮೌನವಾಗುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಈ ಗುಂಪು ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮರು-ಮತದಾನದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 1951ರ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾನ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಬೂತ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ'ಗೆ (ಬೂತ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರಿಂಗ್) ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ, ಇಂದು 2025ರ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಒಂದೇ ಒಂದು ಮರು-ಮತದಾನದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿವೆ; ಇದು ಅದರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲನೆಯದು. 1951ರ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾನ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಏಕಾಏಕಿ 'ಸಂತರಾದರು' ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ರೂಪಿಸಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯಾರನ್ನೂ ಕುರುಡಾಗಿ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು," ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
"ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಏಜೆಂಟ್ ಪ್ರತಿ ಮತಗಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಚಲಾಯಿಸಲಾದ ಮತಗಳ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ವಿವರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಜೆಂಟರ ಸಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೀಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ 'ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ರೂಮ್‌'ಗಳಲ್ಲಿ (ಭದ್ರತಾ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ) ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗದದ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು (VVPAT ಸ್ಲಿಪ್‌ಗಳು) ಯಂತ್ರದ ಎಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮ (ರಿಗ್ಗಿಂಗ್) ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ, ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೋತ ಪಕ್ಷಗಳ ಸ್ವಂತ ಏಜೆಂಟರು ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪಿತೂರಿ ಇದುವರೆಗೆ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ. ಇದೇ ತರ್ಕವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ." ಎಂದು ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಗುಂಪಿನ ಪತ್ರ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಶನಿವಾರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ದೆಹಲಿಯ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್, ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಾಣಿಕ್ ಸರ್ಕಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು.
"ನೀವು 'ಅಕ್ರಮದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ' ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ನಿಮಗೆ ಗೆಲುವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನೇ ಎಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಮ್ಮ ಮತವನ್ನು ಎಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಬೀತಾದ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಾಗರಿಕರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಜೋರಾದ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು (narratives) ಸೃಷ್ಟಿಸುವವರಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಮತದಾನ ಏಜೆಂಟ್ ಮತಗಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಚಲಾಯಿಸಲಾದ ಮತಗಳ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ವಿವರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ರೂಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಮೊದಲು, ಏಜೆಂಟರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಇವಿಎಂ (EVM)ಗಳನ್ನು ಸೀಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಮತ ಎಣಿಕೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಪಿತೂರಿಯೊಂದು ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
"ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮ ಅಥವಾ ತಿರುಚುವಿಕೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ, ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೋತ ಪಕ್ಷಗಳ ಸ್ವಂತ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳೂ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. "ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪಿತೂರಿ ಇದುವರೆಗೆ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ."
