ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರೆದಿರುವಂತೆಯೇ ಇತ್ತ ಅಮೆರಿಕ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು, ಅಣು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಯುರೇನಿಯಂ ಹಸ್ತಾಂತರ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಾಗುವ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ದಾಳಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಟೆಹ್ರಾನ್ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಾಗುವ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವ ದಶಕಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಈ ವಾರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮೂರು ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತ್ತು.

ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಥಿರ ಕದನ ವಿರಾಮದ ನಂತರವೂ ಟ್ರಂಪ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ಇರಾನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಈ ಕುರಿತು ಅಮೆರಿಕದ Council on American-Islamic Relations (CAIR) ಸಂಸ್ಥೆ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಇಸ್ಲಾಂ ಕುರಿತ ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಟೀಕಿಸಿತ್ತು.

ಅಣು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಯುರೇನಿಯಂ ಹಸ್ತಾಂತರ ಕಡ್ಡಾಯ

ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಅಣು ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಇರಾನ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಯುರೇನಿಯಂ ಹಸ್ತಾಂತರ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸೇನಾ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಬಳಿ ಇವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಮೀಪದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಯುರೇನಿಯಂ 2025ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದ ಅಣು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಅಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA) ಪ್ರಕಾರ, ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಇರಾನ್ ಆಗಿದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ಯಾವುದೇ ಅಣು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕ ಮುಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅಮೆರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಧಾನ ವಿಫಲವಾದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕ್ರಮ

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ರಂಪ್ ಇರಾನ್ ಜತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಧಿಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ಮಾತುಕತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಸಮಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಬಳಿ ಹಲವು ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ರಮಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇರಾನ್ ರಾಯಭಾರಿ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರಾನ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇರಾನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ತನ್ನ ಏಕೈಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಾಗುವ ಹಡಗುಗಳು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ವಿಶ್ವ ಸಮುದಾಯ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಇದೇ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಇರಾನ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆಯ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ 120 ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದ್ದ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಬಳಿಕ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ

ಹೆಸರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಟೆಹ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನಡುವಿನ ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇರಾನ್‌ನ ಕಠಿಣ ನಿಲುವಿನ ಗುಂಪುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ವಾರ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಏಕೀಕೃತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಹೇಳಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಗುರುವಾರ ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕವೂ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿರುವ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಗಲ್ಫ್ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇರಾನ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಗುರುವಾರ ಬಹ್ರೇನ್, ಜೋರ್ಡಾನ್, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅರಘ್ಚಿ ಅವರು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ವಿಷಯವಾಗಿ ಒಮಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಶನಿವಾರ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇರಾನ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ IRNA ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಟರ್ಕಿಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಹಕಾನ್ ಫಿದಾನ್, ಈ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹಿನಿ TRTಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ಇರಾನ್‌ಗೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನೀಡಿದ್ದ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿರುವುದು ಮಧ್ಯಂತರ ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಘ್ಚಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಾಸ್ತವ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ

ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಪ್ಪಂದ ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಸಾಧ್ಯ, ಹಡಗುಗಳು ಇರಾನ್‌ನ ಜಲಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಒಮಾನ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕ ಇನ್ನೂ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಟೆಹ್ರಾನ್ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.